Η πρώτη μέρα της Άνοιξης και ένα ποίημα... (...ή, πώς το έγκλημα στα Τέμπη μας ένωσε ξανά στους δρόμους...)

 

Ήταν μια υπέροχη μέρα, χωρίς το επίθετο να την χαρακτηρίζει ακριβώς.
Είδα στον δρόμο ηλικιωμένους, νέους, ανάπηρους.
Είδα τυφλούς να τους κρατάνε από τον αγκώνα πηγαίνοντας για το κέντρο της πόλης.
Είδα μωρά να χαμογελάνε στην αγκαλιά του πατέρα τους!
Είδα παιδιά να κοιτάζουν τον ουρανό ευτυχισμένα... Μύρισε ελευθερία και τα παιδιά είναι χαρισματικά στο να νοιώθουν ό,τι οι μεγάλοι δεν μπορούν!

Είδα έφηβους να έχουν πλήρη αίσθηση ότι κάνουν κάτι σπουδαίο, μια επένδυση για το μέλλον τους.
Είδα γονείς υπερήφανους που τα παιδιά τους τούς ακολούθησαν αδιαμαρτύρητα, χάραξαν στην ουσία τον δρόμο για βρεθούν όλοι μαζί στην συγκέντρωση.

Είδα το κράτος να λείπει, είδα τα κόμματα να λείπουν, είδα τα χρώματα να λείπουν!

Είδα την Άνοιξη να μπαίνει λίγο νωρίτερα, μια μέρα πριν έρθει ο Μάρτης!

Είδα μπροστά μου όλο τον κόσμο να σπαράζει σαν το ποίημα ενός Τούρκου, του Αζίς Νεσίν που μίλησε στην καρδιά μου:

Σώπα, μη μιλάς, είναι ντροπή
κοψ’ τη φωνή σου, σώπασε
κι επιτέλους
αν ο λόγος είναι άργυρος
η σιωπή είναι χρυσός.

Τα πρώτα λόγια, οι πρώτες λέξεις
που άκουσα από παιδί
έκλαιγα, γέλαγα, έπαιζα
μου έλεγαν: «Σώπα».

Στο σχολείο μου έκρυψαν την αλήθεια τη μισή
και μου έλεγαν: «Εσένα τι σε νοιάζει; Σώπα!»
Με φιλούσε το πρώτο αγόρι
που ερωτεύτηκα και μου έλεγε:
«Κοίτα, μην πεις τίποτα, και σώπα!».

Κοψ’ τη φωνή σου, μη μιλάς, σώπαινε.
Κι αυτό βάστηξε μέχρι τα είκοσί μου χρόνια.
Ο λόγος του μεγάλου, η σιωπή του μικρού.

Έβλεπα αίματα στα πεζοδρόμια
«Τι σε νοιάζει, μου έλεγαν,
θα βρεις το μπελά σου, τσιμουδιά, σώπα».
Αργότερα φώναζαν οι προϊστάμενοι:
«Μη χώνεις τη μύτη σου παντού,
κάνε πως δεν καταλαβαίνεις και σώπα».

Παντρεύτηκα κι έκανα παιδιά και τα έμαθα να σωπαίνουν.
Ο άντρας μου ήταν τίμιος κι εργατικός
κι ήξερε να σωπαίνει.
Είχε μάνα συνετή που του έλεγε «σώπα».
Στα χρόνια τα δίσεχτα οι γείτονες με συμβούλευαν:
«Μην ανακατεύεσαι, πες πως δεν είδες τίποτα και σώπα».
Μπορεί να μην είχαμε με δαύτους γνωριμία ζηλευτή
μας ένωνε όμως το «σώπα».

Σώπα ο ένας, σώπα ο άλλος, σώπα οι επάνω, σώπα οι κάτω,
σώπα όλη η πολυκατοικία και όλο το τετράγωνο.
Σώπα οι δρόμοι οι κάθετοι κι οι δρόμοι οι παράλληλοι.
Κατάπιαμε τη γλώσσα μας.
Στόμα έχουμε και μιλιά δεν έχουμε.
Φτιάξαμε το σύλλογο του «σώπα»,
και μαζευτήκαμε πολλοί,
μια πολιτεία ολόκληρη, μια δύναμη μεγάλη
αλλά μουγκή!
Πετύχαμε πολλά και φτάσαμε ψηλά, μας δώσανε και παράσημα
κι όλα πολύ εύκολα, μόνο με το «σώπα».
Μεγάλη τέχνη αυτό το «σώπα».
Μάθε το στα παιδιά σου, στη γυναίκα σου και στην πεθερά σου
κι αν νιώθεις την ανάγκη να μιλήσεις, ξερίζωσε τη γλώσσα σου
και καν’ την να σωπάσει.
Κοψ’ τη σύρριζα.
Πέταξε την στα σκυλιά.
Το μόνο άχρηστο όργανο απ’ τη στιγμή
που δεν το μεταχειρίζεσαι σωστά.
Δεν θα έχεις έτσι εφιάλτες, τύψεις κι αμφιβολίες.
Δεν θα ντρέπεσαι τα παιδιά σου
και θα γλιτώσεις απ’ το βραχνά
να μιλάς χωρίς να μιλάς
να λες «έχετε δίκιο, είμαι με ‘σας».

Αχ, πόσο θα ήθελα να μιλήσω ο κερατάς
και δεν θα μιλάς,
θα γίνεις φαφλατάς,
θα σαλιαρίζεις αντί να μιλάς.
Κόψε τη γλώσσα σου, κοψ’ την αμέσως.
Δεν έχεις περιθώρια. Γίνε μουγκός.
Αφού δε θα μιλήσεις, καλύτερα να το τολμήσεις
κόψε τη γλώσσα σου.

Για να είμαι τουλάχιστον σωστός
στα σχέδια και τα όνειρά μου
ανάμεσα σε λυγμούς και παροξυσμούς
κρατώ τη γλώσσα μου
γιατί νομίζω πως θα έρθει η στιγμή
που δε θ’ αντέξω
και θα ξεσπάσω
και δε θα φοβηθώ
και θα ελπίζω
και κάθε στιγμή το λαρύγγι μου θα γεμίζω
μ’ έναν φθόγγο
μ’ ένα τραύλισμα
με μια κραυγή
που θα μου λέει:
ΜΙΛΑ!

Δεν θα σωπάσουμε!

Ποτέ ξανά!

Ας μιλήσουμε για μουσική.... (με αφορμή ένα τραγούδι για την Eurovision)

Όταν ήμουν μικρός, τότε που οι εκπομπές στην τηλεόραση ήταν ελάχιστες, τότε που τα κανάλια ήταν λίγα (δύο για την ακρίβεια!), τότε που τρελοί από ανυπομονησία περιμέναμε να έρθει η Παρασκευή για να δούμε το "Μουσικόραμα" του Γκούτη στην ΕΡΤ για να μάθουμε το Top-10 των ξένων τραγουδιών, την εποχή του "Καλλιτεχνικού Καφενείου" των Πλέσσα, Τσιβιλίκα και Φέρρη και του "Ζήτω το Ελληνικό Τραγούδι" του Νιόνιου, τα χρόνια εκείνα τα παιδικά μου η Eurovision ήταν μεγάλο γεγονός, πανηγύρι, ευκαιρία για να βρεθεί όλη η οικογένεια, διάλειμμα από την καθημερινότητα, αέρας ευρωπαϊκός έμπαινε σε απευθείας μετάδοση από τις τηλεοράσεις μας, πράγμα μικρό δεν το λες για την Ελλαδίτσα των αρχών της δεκαετίας του 1990.

Από τότε είχα να ασχοληθώ με τον δεσμό καθώς με τα χρόνια έχασε το νόημα και το χρώμα του, λοξοδρόμησε, από μια πολυεθνική γιορτή έγινε cult πανηγύρι που εγώ τουλάχιστον αδυνατούσα να παρακολουθήσω.

Μέχρι πέρσι.

Πέρσι παρακολούθησα όλη την πορεία του διαγωνισμού από την στιγμή που έμαθα ότι τη χώρα θα εκπροσωπήσει η Μαρίνα Σάττι. 

Η Μαρίνα για μένα δεν είναι απλά η "Μαρίνα Σάττι". Είναι η Μαρίνα, η κόρη της φίλης μου της Χαρούλας, είναι παιδί μου, παρακολουθούσα την πορεία του από την στιγμή που γνωρίστηκα με την μητέρα της και θαύμασα την πορεία της από την πρώτη στιγμή που έβλεπα τις σπουδές, τους κόπους, τις ικανότητες του.

Πολύ πριν την "Μάντισσα", πολύ πριν το "Ζάρι". Απλά η συμμετοχή της στον διαγωνισμό με έκανε να την δω από μια άλλη οπτική αλλά αυτό είναι μια άλλη, εντελώς διαφορετική συζήτηση.

Πριν μερικές μέρες είδα το τραγούδι που θα εκπροσωπήσει την χώρα στον φετινό διαγωνισμό. Το ερμηνεύει μια νέα κοπέλα, άγνωστη σε μένα, με πολύ χαρακτηριστικό παρουσιαστικό που προσωπικά δεν εντυπωσίασε, ίσως εξαιτίας του υπερμεγέθους σκελετού των γυαλιών μυωπίας που φοράει που μου θύμισαν έντονα τη Νάνα Μούσχουρη. Καθώς οι... αντιγραφές δεν είναι το καλύτερό μου, ίσως βιάστηκα να την χαρακτηρίσω, ωστόσο ακούγοντας το τραγούδι άλλαξα γνώμη.

Εκτός του ότι το τραγούδι έχει ευθεία αναφορά στον ξεριζωμό και στο προσφυγικό, η φωνή της Κλαυδίας έχει μια θέρμη, μια γλυκύτητα που σε κρατάει, ένα εύρος που εντυπωσιάζει. Το τραγούδι ξεκινάει ακαπέλα, η φωνή της γεμάτη συναίσθημα, κάνει τον ακροατή να μην αναζητά την μουσική που έτσι κι αλλιώς, μέχρι το τέλος του τραγουδιού έχει δευτερεύοντα ρόλο.

Από την άλλη, είναι κι αυτή η ευαισθησία που έχω σε όσα τραγούδια έχουν έστω και υποψία πεντατονίας μέσα τους, κατάλοιπο όσων μου άφησε η "Ήπειρος της Πεντατονίας" της λατρεμένης μου Ελένης Δήμου, πολλά χρόνια πριν! 

Οι μουσικές μου γνώσεις σταματούν σε όσα νοιώθω ακούγοντας ένα τραγούδι, γι αυτό και θα σταματήσω εδώ.

Δύο ήταν οι αφορμές για να γράψω αυτό το κείμενο. 

Αφενός αισθάνομαι ότι η συμμετοχή στον διαγωνισμό της Eurovision εντάσσει τους διαγωνιζόμενους αυτομάτως σε μια κατηγορία που δεν αντικατοπτρίζει πάντα το είδος που υπηρετούν, χαρακτηριστικό παράδειγμα η Μαρίνα Σάττι.

Αφετέρου, θεωρώ ότι δεν θα πρέπει μια νέα τραγουδίστρια σαν την Κλαυδία να χαρακτηριστεί από την (επιτυχημένη ή αποτυχημένη) συμμετοχή της σε έναν διαγωνισμό που μπορεί να είναι είτε η αρχή μια ξεχωριστής καριέρας, είτε το άδοξο τέλος της πριν ακόμα αρχίσει. Έχουμε δει τόσο το ένα όσο και το άλλο να συμβαίνουν ξανά.

Επειδή βαρέθηκα τον εύκολο χαρακτηρισμό και την ακόμα πιο εύκολη κατάταξη των ανθρώπων, προσωπικά αποφάσισα να της δώσω μια ευκαιρία.

Μια όμορφη μέρα... (ή πώς το Έγκλημα στα Τέμπη μας ένωσε στους δρόμους...)

 

Ήταν μια όμορφη Κυριακή, μετά από καιρό.
Μπορεί ό λόγος που κατέβηκε ο κόσμος στους δρόμους να ήταν ένα έγκλημα, 57 θάνατοι, όμως η μέρα ήταν όμορφη επειδή όλοι άφησαν τα "χρώματά" τους στο σπίτι και πήραν μαζί τους στις συγκεντρώσεις και τις πορείες σε όλη την Ευρώπη, μόνο το αίτημά τους για Δικαιοσύνη!

Πενήντα επτά άνθρωποι νεκροί, αλλά όχι "χαμένοι".
Όταν ένας θάνατος γίνεται η αφορμή για να συσπειρωθούν εκατομμύρια άλλοι, θάνατος χαμένος δεν λογαριάζεται.

Ας μην ξεχάσουμε...

"-Μάρθη σ' αγαπώ." (με αφορμή μια ειρηνική κινητοποίηση)

 

"-Δημήτρη κάνε κάτι!"
"-Έχω ελάχιστο οξυγόνο!!"
"-Βοήθεια! Βοήθεια!"
"-Μάρθη σ' αγαπώ!"
"-Κι εγώ σ' αγαπώ!"

Απόψε δεν είμαι καλά.
Η μέρα βγήκε δύσκολα, το σώμα μου δεν χωράει τον πόνο.
Το σπίτι δεν μπορεί να με κλείσει μέσα του.
Η κούραση δεν λέει να με καταβάλει για να ηρεμήσω λιγάκι.

Το πρωί τα παιδιά μας διοργάνωσαν διαμαρτυρία για την αδιαφορία που διαχρονικά δείχνει το κράτος για τα Καλλιτεχνικά και Μουσικά Γυμνάσια και Λύκεια της χώρας.
Πανδαισία!
Καθηγητές στο πλάι τους, γονείς με πλήρη συνείδηση του πού φοιτούν τα παιδιά τους, παιδιά πολύχρωμα, δημιουργικά, άλλα διασκεύασαν τραγούδια με στίχους διαμαρτυρίας και έδωσαν το μήνυμά τους ακόμα κι αν η εξουσία έχει αυτιά κλειστά, άλλα χόρεψαν και έστειλαν το δικό τους μήνυμα αν και η εξουσία είναι τυφλή...

Άλλα πάλι διάλεξαν να φτιάξουν γκράφιτι στους τοίχους του σχολείου, όχι με οπαδικά συνθήματα και ανούσιες κουβέντες.

Με νόημα και ουσία.

Δεν είμαι αισιόδοξος.

Παρόλο που πιστεύω ότι αυτή η γενιά μπορεί να αλλάξει τον κόσμο μας, δεν είμαι αισιόδοξος στο κατά πόσο θα την αφήσουν να το κάνει.
Το κράτος δεν αγαπάει την τέχνη.
Δεν αγαπάει την διαφορετικότητα.
Δεν συμπαθεί τα παιδιά που έχουν φωνή.
Το κράτος, δεν αγαπάει τα παιδιά μας.
Τα βλέπει απλά και μόνο σαν μηχανές παραγωγής υλικών και υπηρεσιών.

Πονάω πολύ απόψε.
Κάποια άλλα παιδιά ξεκίνησαν με όνειρα όπως τα δικά μου και τα δικά σου και χάθηκαν σε μια στιγμή επειδή "κάποιος δεν έκανε τη δουλειά του", "κάποιος αδιαφόρησε", επειδή "κάποιος" κρατικός λειτουργός βρέθηκε στη θέση του χωρίς να έπρεπε να βρίσκεται εκεί, είτε σαν σταθμάρχης, είτε σαν υπουργός, είτε σαν πρωθυπουργός.

Απόψε θυμήθηκα αυτή τη φωτογραφία που είχα τραβήξει πέρσι το καλοκαίρι στην παράσταση του Καλλιτεχνικού Σχολείου Ηρακλείου.

Ένα παιδί έγραψε ένα ποίημα για το δυστύχημα στα Τέμπη και το απήγγειλε σπαράζοντας.

Τόσα όνειρα και χάθηκαν σε μια στιγμή.... Πώς να εξηγήσεις σε ένα παιδί;

Ίσως πάλι σκέφτομαι ότι δεν είναι αναγκαίο.

Απόψε δεν είμαι καλά.

Πώς θα μπορούσα να είμαι, το σκέφτομαι και ντρέπομαι!

Ντρέπομαι εγώ αντί να ντρέπονται όσοι προσπαθούν λυσσαλέα δύο χρόνια μετά να κρύψουν το τί πραγματικά έγινε στα Τέμπη.

Το τί πραγματικά συνέβη, το ποιο ήταν το φορτίο της αμαξοστοιχίας, το ποιοι τα γνώριζαν, πράγματα που αν κάποτε αποκαλυφθούν οι ευθύνες θα ξεπεράσουν τα σάρκινα όρια του σταθμάρχη, τα τσιμεντένια όρια του γραφείου του, τα χωμάτινα του νομού του και θα φτάσουν στην Αττική, στην Ηρώδου Αττικού, θα βγουν από τα σύνορα της Ελλάδας, ίσως περάσουν μια βόλτα από τις Βρυξέλες, ίσως πάλι να κάνουν και μια στάση πιο βόρεια...

Τριάντα από τους πενήντα επτά ανθρώπους που χάθηκαν στα Τέμπη, επέζησαν από το ατύχημα και πέθαναν φριχτά από τις αναθυμιάσεις των υλικών που καίγονταν μετά την σύγκρουση!

Αν από μόνο του δεν φτάνει αυτό για να πέσει μια κυβέρνηση, για να διαλυθεί ένα κράτος, τί χρειάζεται;

Δεν είμαι καλά απόψε... Ύπνος δεν κολλάει, η σκέψη μου είναι στους γονείς που άκουσαν από τα δελτία το ηχητικό με τα παιδιά τους να χάνονται μέσα στην αγωνία...

Μέχρι να αποδοθεί δικαιοσύνη, ας μην ησυχάσει κανείς.

Ας βοηθήσουμε μια φορά όλοι γιατί το κακό δεν κάνει διακρίσεις... Σε ένα κράτος που δεν αγαπάει τα παιδιά μας, δεν είναι δύσκολο να κλαίμε εγώ κι εσύ αντί για την μητέρα της Μάρθης...

"..Σε αυτό το τρένο μπήκα αλλά ποτέ δεν βγήκα
Φρόντισαν κάποιοι να μην φτάσω στον προορισμό μου
Έγινα και εγώ του κράτους τους μια προίκα για να τιμούνε κάθε χρόνο δήθεν το χαμό μου
Είπανε φταίει ο ένας είπανε φταίει ο άλλος αλλά ποτέ δεν μάθαμε ποιός φταίει πραγματικά
Την πλήρωσε ο μικρός για να μην χρεωθεί ο μεγάλος και να την βγάλουν καθαρή πάλι τα αφεντικά
Κήρυξαν μέρες πένθους τα αρπακτικά του έθνους ψεύτικα δάκρυα βάλανε και εκφράσανε οδύνη
Οι εκλογές τους αίσχους πρέπει να είναι δικές τους δεν έχουν ίχνος ανθρωπιάς καθόλου αυτά τα κτήνη
Είναι η στροφή στα Τέμπη που το λαό θεριεύει και τον γεμίζει με αδικία μίσος και οργή
Είναι η στροφή στα Τέμπη φωνή ψυχών που εκπέμπει το έγκλημα τους μην αφήσουμε να ξεχαστεί..."

Η μύηση στον κόσμο της μουσικής! (το ταπεινό Crown εκείνων των Χριστουγέννων....)

 

 

Οι μέρες που προηγήθηκαν ήταν δύσκολες, κουραστικές, γεμάτες προβληματισμό.
Μέρες που θα έπρεπε να ήταν γιορτινές πέρασαν δύσκολα, κάποιες στο κατώφλι του νοσοκομείου και μέσα από αυτό με αγαπημένους να υποφέρουν, γιορτινές βραδιές με παρέα αντί για φίλους, ποτό και χαμόγελα, μια καρέκλα νοσοκομείου, έναν άνθρωπο που υπέφερε και το χειρότερο, ακραία τοξικές συμπεριφορές από κατ' όνομα συγγενείς που σε μια νύχτα οι μετοχές τους απέκτησαν υπεραξία...
Ας είναι.
Οι μέρες πέρασαν, ο πατέρας είναι σπίτι πλάι στη μάνα, χώρος για να "προσημειώσω" όσους αποφάσισαν να βγουν από τη ζωή μου βρέθηκε και μάλιστα άπλετος και σήμερα που κάπως ηρέμησα από όλο αυτό, το μυαλό μου γέμισε από όμορφες, παιδικές πρωτοχρονιές που άφησαν σημάδια ανεξίτηλα στην καρδιά μου.
Πρωτοχρονιές και γιορτές που όπως πάντα στη ζωή μου, είναι βάλσαμο στην άσχημη διάθεση και θα συνεχίσω να χρησιμοποιώ την ανάμνησή τους, όχι νοσταλγικά, αλλά θεραπευτικά για να με βοηθούν να προχωράω μπροστά.
Και όχι, για να προλάβω κάθε σκέψη, δεν μένω στα παλιά. Τα "τωρινά" είναι εφόδιο για το παρόν και το μέλλον, ό,τι ζω τώρα είναι παρακαταθήκη για όσα έρχονται. Απλά, η πατρίδα μας όπως κι αν το κάνεις, είναι τα παιδικά μας χρόνια...

Μέρες Χριστουγέννων λοιπόν, δεκαετία του 1980, ΠΑΣΟΚ, ελεύθερη ραδιοφωνία, Ευρωμπάσκετ 1987 και ο κόσμος ξεκίνησε εκείνα τα χρόνια να κάνει δειλά-δειλά μια τεχνολογική στροφή που έπαιρνε με αργό ρυθμό την διασκέδαση από τα σαλόνια και την κατεύθυνε πρώτα στα υπόλοιπα δωμάτια του σπιτιού και μετά στο πεζοδρόμιο και τις παλάμες των ανθρώπων.

Πολύ πριν τα τηλέφωνα, το δεσμό τους με το κοινόχρηστο δωμάτιο του σπιτιού έκοψαν οι τηλεοράσεις, οι (πρωτόγονες) παιχνιδομηχανές αλλά κυρίως τα στερεοφωνικά συγκροτήματα. Και λέω κυρίως καθώς ενώ τα δύο πρώτα έγιναν μεν πιο εύχρηστα και ελαφριά ώστε να μπορούν να χωράνε σχεδόν παντού, το κόστος του παρέμενε απαγορευτικό και η κτήση τους ήταν προνόμιο των λίγων σε αντίθεση με το τρίτο και πιο δημοφιλές την δεκαετία εκείνη που οι φορητές του εκδοχές ήταν τόσο πιο προσιτές ώστε να αγγίζουν τα παιδικά μας όνειρα!

Ενώ λοιπόν σήμερα το απόλυτο για κάθε παιδί και έφηβο είναι να αποκτήσει ένα κινητό τηλέφωνο που κατ' ουσία κάνει τα πάντα, στα τέλη της δεκαετίας του 1980, η απόκτηση ενός φορητού κασετοφώνου ήταν το όνειρο!

Το Walkman λοιπόν ήταν το Άγιο Δισκοπότηρο σε κάθε παραλλαγή του, απλό μόνο με αναπαραγωγή κασέτας, απλό με ενσωματωμένο ραδιόφωνο, auto revesrse που άλλαζε πλευρά στην κασέτα χωρίς να χρειάζεται να την βγάλεις από τη συσκευή και να της αλλάξεις πλευρά με το χέρι (!!!), auto reverse με ενσωματωμένο ραδιόφωνο, απλό με εγγραφή, απλό με εγγραφή και ραδιόφωνο, auto reverse με ραδιόφωνο και εγγραφή και ειλικρινά, κουράστηκα και μόνο ψάχνοντας μέσα στο μυαλό μου τις παραλλαγές που όπως μπορεί να καταλάβει κανείς, ανάλογo με τις δυνατότητες που είχε η κάθε συσκευή, ήταν και το κόστος για την απόκτησή της.

Τη δεκαετία της μουσικής έκρηξης λοιπόν κυρίως λόγω της εξάπλωσης της ελεύθερης ραδιοφωνίας στην Ελλάδα, λαχταρούσα σαν τρελός να αποκτήσω κι εγώ το Άγιο Δισκοπότηρο! Να φανταστεί κανείς ότι μέχρι τότε, αν ήθελα να ακούσω ραδιόφωνο στο σπίτι, έπρεπε να ζητήσω από τον κολλητό μου που είχε ένα μονοφωνικό ραδιοφωνάκι που έπιανε μόνο AM ( "Μεσαία Κύματα" λεγόταν, η παλιότερη μορφή ραδιοφωνίας πριν τα FM όπου ήταν άθλος να ακούσεις ποιοτική μουσική καθώς υπήρχαν ), να μου το δανείσει! Δεν το υποτιμώ καθόλου μιας και έτσι πήρα τα πρώτα μου ακούσματα στο Δεύτερο και Τρίτο Πρόγραμμα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας, όποιος κατάλαβε, κατάλαβε.

Εκείνα τα ευλογημένα Χριστούγεννα λοιπόν, μάζεψα όσα χρήματα μπορούσα να μαζέψω από τα κάλαντα και τα δώρα των συγγενών και πήγα με τον πατέρα στην "Αθηναϊκή Αγορά", το μοναδικό τύπου πολυκατάστημα της εποχής. Εννοείται ότι τα χρήματα που είχα μαζί μου δεν έφτασαν, εννοείται επίσης πως ο Στεφανής έβαλε το χέρι στην τσέπη για να συμπληρώσει το ποσό κι ας μην μου του είπα ποτέ "ευχαριστώ".

Μην φανταστεί κανείς ότι μιλάμε για ποικιλία. Μην φανταστεί ότι μιλάμε για ποιότητα. Οι ποιοτικές συσκευές με τις μύριες εντυπωσιακές δυνατότητες ήταν απλησίαστες για τον προϋπολογισμό μου, η Sony που κυκλοφορούσε το Walkman δεν είχε περάσει καν την πόρτα του καταστήματος κι όμως, δεν μπορώ μέχρι σήμερα να ξεχάσω την ανείπωτη ευτυχία μου όταν έπιασα στα χέρια μου το τόσο απλοϊκό Crown που νόμιζα λες και είχα αγοράσει όλο το χρυσάφι του κόσμου!

Τί κι αν έπρεπε να γυρίζω την κασέτα με το χέρι όταν τέλειωνε η πλευρά της; Τί κι αν έπρεπε να την γυρίζω με ένα στυλό για να μην εξαντλώ τις μπαταρίες της συσκευής όταν έψαχνα να ακούσω ένα συγκεκριμένο τραγούδι (πράγμα πρακτικά αδύνατο); 

Καμία σημασία δεν είχαν όλα αυτά. Είχα την μουσική στα χέρια μου, μπορούσα να ακούω αυτό που επέλεγα, μόνος, με την ησυχία μου.

Οι κασέτες της εποχής είχαν εκατοντάδες μειονεκτήματα αλλά είχαν ένα πλεονέκτημα που έφερε την μουσική δίπλα στους καθημερινούς ανθρώπους και την έκανε κτήμα τους. Ήταν φτηνές και μπορούσες να γράψει όποια μουσική ήθελε ο καθένας, νόμιμα ή μη. Δεν είναι τυχαίο ότι αντικαταστάθηκαν πρακτικά μόνο όταν έγιναν καταναλωτικές οι συσκευές εγγραφής CD που εξάλειψαν όλα τα μειονεκτήματα που είχε το μέσο εκείνο.

Μετά από εκείνο το ταπεινό Crown που "έχανε στροφές" και παραμόρφωνε μέχρι σπασίματος νεύρων τα τραγούδια όταν έπεφτε η ισχύς των μπαταριών του, απέκτησα δεκάδες συσκευές, φορητά ραδιόφωνα, επιτραπέζια ραδιοκασετόφωνα, στερεοφωνικά συγκροτήματα, Η/Υ, φορητά discman και Mp3 discman, iPod, φορητούς Η/Υ... και άλλα που δεν τα θυμάμαι....

Τίποτα όμως δεν θα πάρει ποτέ την θέση που είχε το πρώτο μου φορητό κασετοφωνάκι, αυτό το ταπεινό Crown που σκίρτησα από χαρά πριν λίγο που είδα την φωτογραφία του ξανά!

Αυτό ήταν που με μύησε στο κόσμο της μουσικής!

Πέντε χιλιόμετρα καρδιάς... (Wheels of Change...)

Η ζωή τις περισσότερες φορές δεν μας τα φέρνει έτσι που υπολογίζουμε, έτσι που ελπίζουμε, έτσι που προσδοκούμε.

Όχι τουλάχιστον έτσι ακριβώς και με κάθε λεπτομέρεια.
Γι' αυτό, θα πρέπει να μάθουμε κάποια στιγμή ότι, ζωή δεν είναι αυτό που μας συμβαίνει. Ζωή είναι τί κάνουμε με αυτό που μας συμβαίνει!
Να μάθουμε να προσαρμοζόμαστε μέσα στις αναποδιές και τις δυσκολίες, να βλέπουμε τα όριά μας, να μην πιέζουμε τους εαυτούς μας να σταθούν όρθιοι ακόμα και όταν κόβονται τα πόδια μας.
Δεν γίνεται!
Δεν είναι ανθρώπινο κι εμείς δεν είμαστε υπεράνθρωποι.

 Φέτος πήρα ένα μάθημα ζωής που δεν έχω σκοπό να το αφήσω να πάει χαμένο και η αρχή έγινε τώρα, πριν λίγες ώρες.
Φέτος που λες όπως τα τελευταία κάμποσα χρόνια, προετοιμαζόμουν για τον Μαραθώνιο της Αθήνας. Υποτίθεται πως προετοιμαζόμουν αφού η κούραση μου όλο το καλοκαίρι ήταν πρωτοφανής, δούλευα κοπιαστικά πολλές ώρες και σε συνδυασμό με τις συνθήκες που επικρατούν στην ζωή μου γενικότερα, δεν μου επέτρεπαν να κάνω τις σωστές προπονήσεις. 
Δεν ήθελα όμως να το δω.
Κορόιδευα τον εαυτό μου κι έλεγα πως την ερχόμενη εβδομάδα θα τα κατάφερνα, και την άλλη εβδομάδα το ίδιο, την άλλη το ίδιο... Και κάπως έτσι φτάσαμε στον Αύγουστο.
Κάπου εκεί λοιπόν, την περίοδο που ξεκινάνε οι πιο απαιτητικές προπονήσεις, βρέθηκα θετικός στον κορωνοϊο και ήταν λες και γκρεμίστηκε ο κόσμος μου!
Με κλεισμένα ξενοδοχείο και πτήσεις για τον αγώνα, ήταν λες και ήρθε η Δευτέρα Παρουσία!
Ανάμεσα σε θεραπείες με εισπνοές κορτιζόνης και αντιβίωση, έκανα μια πολύ ουσιαστική συζήτηση με τον μέντορα-προπονητή-ψυχολόγο/ψυχοθεραπευτή μου Νίκο Κατσίλα και καταλήξαμε στο λογικό συμπέρασμα ότι θα έπρεπε να αποχαιρετίσω το όνειρο του μαραθωνίου της Αθήνας.
Αλλά.... Κάπου εκεί μπήκε ένα ΤΕΡΑΣΤΙΟ "αλλά" καθώς ο Νίκος σε ένα μήνυμά του προσπαθώντας να κατευνάσει την απογοήτευσή μου, μου είπε ότι υπήρχε το ενδεχόμενο να κάνουμε μαζί κάτι ξεχωριστό, κάτι που μπορεί να μην ήταν ατομικός μαραθώνιος, αλλά ήταν μαραθώνιος καρδιάς και ψυχής...

Κάπως έτσι και για να μην φλυαρώ περισσότερο, βρέθηκα να είμαι μέλος της ομάδας Wheels of Change! Μιας από τις πιο ξεχωριστές δρομικές ομάδες που έχει σαν στόχο να δώσει την κατάλληλη υποστήριξη σε ανθρώπους που δεν έχουν την δυνατότητα να αγωνιστούν μόνοι, ώστε να βρεθούν στην γραμμή εκκίνησης! 
Μαραθώνιος ψυχής και καρδιάς λοιπόν κι ας ήταν μόνο 5 χιλιόμετρα, νοιώθω ότι είναι ό,τι πιο σημαντικό έχω κάνει στη ζωή μου, σίγουρα ο σημαντικότερος αγώνας που έχω συμμετάσχει και μακάρι να είμαι άξιος να το κάνω ξανά.
Δες το λοιπόν.
Από την πλήρη απογοήτευση της μη συμμετοχής σε ένα δρομικό γεγονός που έτσι κι αλλιώς το είχα τρέξει ξανά, βρέθηκα να τρέχω με την καρδιά δίπλα σε ένα παιδί, που ναι μεν δεν θα μπορούσε να τρέξει χωρίς την βοήθειά μου, όμως μου έδωσε ένα μάθημα ζωής που δεν είχα πάρει στην μέχρι τώρα πορεία μου: ότι ο άνθρωπος θα πρέπει να πορεύεται με αυτά που έχει, όχι με όσα θα μπορούσε να έχει αλλά είναι αδύνατον να αποκτήσει!

Είμαι τυχερός που έχω στην ζωή μου κάποιους πολύ σημαντικούς ανθρώπους που λες και ήταν γραφτό να βρεθούν δίπλα μου, ανθρώπους που όχι μόνο με στηρίζουν αλλά χαίρονται και με τη χαρά μου και, πίστεψέ με, αυτό είναι κάποιες φορές όχι μόνο σημαντικό αλλά και εξαιρετικά δύσκολο.
Ο άνθρωπος που με μύησε στο πραγματικό νόημα του τρεξίματος, ο άνθρωπος που έμαθε να δαμάζει τα πόδια και την καρδιά μου, δεν είναι άλλος από τον προπονητή μου, τον Νίκο Κατσίλα που μου έμαθε να τρέχω 30% με τα πόδια και 70% με ένα μίγμα μυαλού και καρδιάς. Είναι ο άνθρωπος που έγινε η αιτία να τρέξω τον πιο σημαντικό αγώνα στην ζωή μου, αυτόν με την ομάδα Wheels of Change.
Σ ευχαριστώ πολυ Νικόλα και προσμένω τα επόμενα, ξέρεις εσύ!

Από το απόγευμα του Σαββάτου έχω έναν καινούργιο φίλο, τον μικρό Παναγιώτη που ήταν ο συνοδοιπόρος και αθλητής μου στον αγώνα. Ένα πανέμορφο, εξαιρετικό παιδί, ένας ευφυέστατος άνθρωπος που θα γίνει δημοσιογράφος αλλά όχι σε ελληνικό μέσο! Κάτι ξέρεις καλύτερα!
Παναγιώτη σ ευχαριστώ πολύ για την ευκαιρία που μου έδωσες να νοιώσω άνθρωπος, έστω και για μόνο πέντε χιλιόμετρα.
Φανή και Θοδωρή, έχετε ένα εξαιρετικό παιδί που είναι τυχερό που σας έχει γονείς! Σας αγαπώ από καρδιάς.

Δεν μπορώ να μην ευχαριστήσω στο τέλος τη Μαρία μου.
Τη Μαρία που δεν ήταν εδώ αλλά δεν έλειψε στιγμή από το πλάι μου.
Που έκλαιγε μαζί μου σε όλη τη διάρκεια του αγώνα.
Που ήταν ο μόνος άνθρωπος που κατάλαβε ότι πίσω από το διαρκές και λαμπερό μου χαμόγελο, κρυβόταν δάκρυα συγκίνησης και υπερηφάνιας.
Σ αγαπώ. Είσαι ο άνθρωπός μου.

Αυτός ήταν ο δικός μου Μαραθώνιος το Σαββατοκύριακο που πέρασε. 
Και πίστεψέ με, δεν αλλάζω αυτά τα πέντε χιλιόμετρα με κανέναν αγώνα!

Ο Νίκος πριν τον αγώνα

Ο συναθλητής μου ο μικρός Παναγιώτης

Νίκος Ψιλάκης.. Η φωνή του ραδιοφώνου της εφηβείας μας!

 

Έζησα στην εφηβεία μου τα πρώτα χρόνια της ελεύθερης ραδιοφωνίας στην Ελλάδα. Τότε που το ραδιόφωνο έπαψε να είναι αποκλειστικά κρατικό, ήταν τότε που το Ράδιο 984 του δήμου Αθηναίων άνοιξε τον δρόμο της "νομιμότητας" στους παλιούς ραδιοπειρατές ως επί το πλείστον αλλά και σε κάθε εραστή της μουσικής και του ραδιοφώνου να ασχοληθεί με το μέσο αυτό σε ένα πλαίσιο που δεν περιλάμβανε εκπομπές στα κρυφά, σε αποθήκες, σε υπόγεια, σε δωμάτια που δεν τα έβλεπε φως, τις ταράτσες και τα πλυσταριά που δεν έφτανε ανθρώπου μάτι!
Ήταν τότε που στα εφηβικά μου αυτιά, οι ραδιοφωνικές συχνότητες στο Ηράκλειο γέμισαν από την μια στιγμή στην άλλη με ραδιοφωνικούς σταθμούς για όλα τα γούστα, κάποιους με χροιά κομματική, κάποιους άλλους με σκοπό την ψυχαγωγία.
Ήταν τότε που γνωρίσαμε τον "Club FM" και το "Studio 19" που έπαιζαν έντεχνο, το "Ράδιο Κάστρο" που έπαιζε μόνο λαϊκό, αλλά και τα "Ράδιο 961" και "Ράδιο Κρήτη" που είχαν μεν ψυχαγωγικές εκπομπές αλλά είχαν κυρίως ειδησεογραφικό προσανατολισμό.

Στο Ράδιο Κρήτη όσα χρόνια θυμάμαι να ακούω την συχνότητά του, την πρώτη θέση στην πρωινή ζώνη κατείχε ο Νίκος Ψιλάκης. Γνωστός από από την θητεία του σε περιοδικά και εφημερίδες, φωνή χαρακτηριστική, κατάφερε όχι με ιδιαίτερη δυσκολία νομίζω να ταυτίσει την φωνή του με τις πρώτες ώρες της μέρας ενώ τολμώ να πω ότι το όνομά του έγινε συνώνυμο της δημοσιογραφικής εγκυρότητας και της σοβαρότητας στην αντιμετώπιση των γεγονότων.
Για πολλά χρόνια η "βελόνα" του ραδιοφώνου μου στην δουλειά και το αυτοκίνητο ήταν κολλημένη στο Ράδιο Κρήτη εξαιτίας της εκπομπής του Νίκου Ψιλάκη που ξεκινούσε πάντα να λέει συνοπτικά τις ειδήσεις της μέρας με μουσικό χαλί το "Χαμόγελο της Τζοκόντα" του αείμνηστου Μάνου Χατζηδάκι.
Στα πρώτα χρόνια της ελεύθερης τηλεόρασης στην Κρήτη, είχε ένα πέρασμα που κράτησε όχι πάνω από μια χρονιά από τους τηλεοπτικούς δέκτες με μια εκπομπή που αφορούσε πρόσωπα της τοπικής κοινωνίας αλλά περισσότερο έδωσε σε μας την ευκαιρία να γνωρίσουμε το δικό του πρόσωπο!

Δεν θα μακρηγορήσω καθώς το έργο του Νίκου Ψιλάκη είναι πολυδιάστατο και δεν χωράει σε μια αναφορά.
Θα αναφέρω μόνο ότι εκτός από δημοσιογράφος και ραδιοφωνικός παραγωγός, ο Νίκος Ψιλάκης υπήρξε άνθρωπος των γραμμάτων με εξαιρετικό συγγραφικό έργο που περιλαμβάνει βιβλία και μυθιστορήματα, εξαιρετικά άρθρα σε περιοδικά με πιο πρόσφατα αυτά στο "Κρητικό Πανόραμα" του Γιώργου Πατρουδάκη που λείπει πάρα πολύ από τα εκδοτικά πράγματα της Κρήτης, την αρχισυνταξία στο ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ δωρεάν περιοδικό "Υπερ Χ" του ομίλου Σούπερ Μάρκετ Χαλκιαδάκη, ενώ υπήρξε λαμπρός φωτογράφος, ένας από τους καλύτερους εκπρόσωπους της Κρητικής Σχολής της ΕΦΕ Κρήτης, χρόνια φίλος και μαθητής του δασκάλου μου αείμνηστου Μιχάλη Νικηφοράκη. Το έργο του περιλαμβάνει μεταξύ άλλων και μια σημαντικότατη προσπάθεια για διάδοση και διάσωση της Κρητικής διατροφής.

Αφήνω για το τέλος μια αναφορά ίσως στο πιο γνωστό, το πιο μνημειώδες του έργο, το δίτομο "Μοναστήρια και ερημητήρια της Κρήτης" που αποτελεί έναν μοναδικό κατάλογο με όλα τα μοναστήρια της Κρήτης με ιστορικές αναφορές που δημοσιεύτηκαν μετά από έτη ερευνών καθώς και φωτογραφίες και τοπογραφικά διαγράμματα.
Είναι ένα έργο που έχω την τύχη να κοσμεί την βιβλιοθήκη μου, το απέκτησα στα χρόνια που έψαχνα να βρω τις ρίζες μου στο Μεραμπέλο και έγινε ο οδηγός μου μέσα από τον οποίο αναζήτησα χαμένους προγόνους στα πάτρια εδάφη.

Ο Νίκος Ψιλάκης άφησε την τελευταία του πνοή το περασμένο Σάββατο 2 Νοεμβρίου σε ηλικία 69 ετών, πολύ μικρός ηλικιακά σε σχέση με όσα μεγάλα είχε ακόμα να προσφέρει στην ζωή του.
Στις 2 Νοεμβρίου γιορτή του "Άη Γιώργη του Μεθυστή", γιορτάζει η ομώνυμη μονή στα "Ξερά Ξύλα" δίπλα στην Νεάπολη, ένα από τα μοναστήρια που αναζήτησα χρησιμοποιώντας όπως αναφέρω παραπάνω σαν οδηγό το έργο του (https://psihotherapia.blogspot.com/2017/04/blog-post_25.html). 

Χαμογέλασα με τον συνειρμό.
Ο Νίκος Ψιλάκης έγινε άθελά του ο οδηγός μου να γνωρίσω το Αρέτι, την Καρδαμούτσα, το Καρύδι και τόσα άλλα μέρη που δεν ήξερα καν ότι υπάρχουν.

Πριν από μερικά χρόνια τον συνάντησα τυχαία στο δρόμο, ήμουν μαζί με τον Στέφανο κι επειδή, μαζί μου άκουγε και το παιδί τη φωνή του στο ραδιόφωνο κάθε πρωί που τον πήγαινα στο σχολείο, θεώρησα σκόπιμο να του μιλήσω.
"-Στέφανε, από εδώ ο κύριος Ψιλάκης!"
Τα μάτια του παιδιού άνοιξαν πλατιά, μάλλον περίμενε να δει κάποιον υπερήρωα μπροστά του, ποιος άλλος θα μπορούσε να τρυπώνει στο ραδιόφωνο κάθε πρωί;

Αντί αυτού γνώρισε έναν εξαιρετικά συμπαθή, κι ευγενικό άνθρωπο που του έτεινε το χέρι σαν παλιός φίλος και του μίλησε με χαμόγελο πλατύ.
"-Χάρηκα πολύ που σε γνώρισα Στέφανε."

Τα βιβλία του θα είναι πάντα ο οδηγός μου.

Είμαι ευγνώμων.