Δευτέρα, 19 Ιουνίου 2017

Λίγες και μία νύχτες



Λατρεύω τον Ισίδωρο Ζουργό!

Τον γνώρισα πριν από μερικά χρόνια διαβάζοντας τις "Σκήνές από τον βίο του Ματίας Αλμοσίνο". Ένα εξαιρετικά καλογραμμένο βιβλίο, ύμνος στην ελληνική γλώσσα που συνηθίσαμε να κακοποιούμε καθημερινά ή έστω να μην αντιδρούμε στην κακοποίησή της.
Αργότερα διάβασα την "Ανεμώλια". Βιβλίο-σταθμός για μένα. Όπως έχω ξαναπεί, είναι ένα βιβλίο για άντρες που θα πρέπει να διαβάσουν όλες οι γυναίκες! Είναι το "εγχειρίδιο" του ενήλικου που στην ουσία μένει για πάντα παιδί!
Φοβόμουν να διαβάσω το τελευταίο του βιβλίο, τις "Λίγες και μία νύχτες". Έτρεμα να μην απογοητευτώ, να μην γκρεμιστεί η εικόνα που είχα δημιουργήσει.
Δοξάζω την στιγμή που αποφάσισα να το αγοράσω πριν απο μερικές μέρες!
Οι "Χίλιες και μία νύχτες" δεν είναι απλά ένα βιβλίο, είναι ένα ταξίδι, ένας ύμνος στον έρωτα. Ο Ζουργός έχει την ιδιότητα όχι μόνο να πλάθει χαρακτήρες αλλά και να δημιουργεί εικόνες τόσο ώστε, ακόμα κι εγώ που δεν έχω πάει ποτέ μέχρι σήμερα στη Θεσσαλονίκη, να ορκίζομαι σήμερα πως έχω δει από κοντά την συνοικία των Εξοχών!
Το βιβλίο είναι νοσταλγικό, γεμίζει τα ρουθούνια του αναγνώστη με εικόνες και μυρωδιές της πιο πολυ-πολιτισμικής πόλης της Ελλάδας. Ταξιδεύει 70 χρόνια στην ιστορία της Θεσσαλονίκης με πλοίο τον έρωτα. Προκαλεί πόνο αλλά και λυτρώνει τους ήρωές του την τελευταία στιγμή. Το συνηθίζει αυτό ο Ζουργός, κρατάει τον πόνο μέχρι τις τελευταίες 10 σελίδες. Άλλωστε, τί πιο δημιουργικό, τί πιο λυτρωτικό από τον πόνο του έρωτα;
Λίγο πριν το τέλος διάβασα μια παράγραφο που μου έκανε τεράστια εντύπωση. Μέσα στις γραμμές της κατάλαβα πως τελικά η ιστορία της Ελλάδας δεν διαφέρει και πολύ από πόλη σε πόλη....

"Στα χρόνια που ακολούθησαν οι εργολάβοι έκαναν χρυσές δουλειές. Οι πολυκατοικίες  άρχισαν να σκιάζουν με το ύψος τους όλους τους δρόμους της πόλης. Αρχοντικές μονοκατοικίες και μέγαρα του πρώτου πολέμου τα πυροβολούσαν στον αυχένα κι αυτά έπεφταν σαν άλογα χτυπημένα, χλιμίντριζαν για μια στιγμή και ύστερα χάνονταν μες στη σκόνη και τη χλαπαταγή των τοίχων που κατέρρεαν. Διόρωφα με σφυρήλατες μαρκίζες και γύψινα αετώματα, μέγαρα με τρούλους και πυργίσκους στην κορυφή, τουρκόσπιτα με αυλές και γεράνια, όλα κάτω να σφαδάζουν μες τα αίματα.
Ύστερα από τον αφανισμό τους, γεννήθηκαν τέρατα. Έξι όροφοι, εφτά, οχτώ, μπαλκόνια, κάγκελα, μπαλκόνια.... Εκεί ψηλά στα σύννεφα, που τέλειωναν οι πολυκατοικίες, χτίστηκαν μικρά πλυσταριά. Ταράτσες, θέα στη θάλασσα, κάποιοι φωτογραφίζονταν με θέα τον Χορτιάτη, στα σύρματα απλωμένα ρούχα, λευκά σεντόνια που τα κυμάτιζε ο αέρας, τα σάβανα των παλιών σπιτιών, αυτών που εκτελέστηκαν και έγιναν χώμα στην άκρη αχάραγων δρόμων...."

Η ιστορία της Ελλάδας του 20ου αιώνα.

Διάβασέ το, κάτι δικό σου θα βρεις εκεί μέσα...

Παρασκευή, 9 Ιουνίου 2017

Τάσος Λειβαδίτης


Έζησα μια συγκλονιστική στιγμή στις 7 Ιουνίου στο Κηποθέατρο Νίκος Καζαντζάκης του Ηρακλείου, όταν με έκπληξη άκουσα για πρώτη φορά τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου να ερμηνεύει ζωντανά το μελοποιημένο ποίημα του Τάσου Λειβαδίτη "Πού είσαι". Ήταν μια έντονη στιγμή, είναι από τα τραγούδια εκείνα που δεν "χωράνε" σε μια συναυλία, από αυτά που προκαλούν έντονη ψυχολογική φόρτιση που, στην δική μου περίπτωση, δεν κατάφερνα να διαχειριστώ μέχρι που ξέσπασε η λυτρωτική μπόρα που περιγράφω στο http://psihotherapia.blogspot.de/2017/06/blog-post_8.html
Τον ποιητή Τάσο Λειβαδίτη τον γνώρισα 5 χρόνια μετά τον θάνατό του το 1993. Ο τότε υπουργός πολιτισμού χαρακτήρισε σε μια τηλεοπτική του συνέντευξη τους ποιητές "λαπάδες" και ο Βασίλης αντέδρασε κυκλοφορώντας, σε μουσική του αξέχαστου τότε διευθυντή του 3ου προγράμματος της ΕΡΑ Γιώργου Τσαγκάρη, τον δίσκο "Φυσάει".
Το "Φυσάει" είναι μια δισκογραφική δουλειά που αδίκησε τον εαυτό της. Κυκλοφόρησε όπως ανέφερα σαν απάντηση σε έναν χαρακτηρισμό αλλά δεν υποστηρίχθηκε ποτέ όσο θα έπρεπε. Λίγοι ήταν εκείνοι που αγόρασαν τον δίσκο, ακόμα λιγότεροι αυτοί που θυμούνται σήμερα τα τραγούδια που περιείχε.
Εμένα μου έμεινε για πάντα χαραγμένη στην ψυχή, θέλεις γιατί πάντα σκεφτόμουν "αντισυμβατικά", θέλεις γιατί εκείνα τα χρόνια ήταν τα χρόνια της δύσκολης εφηβείας;
Νοιώθω ευλογημένος πάντως βραδυές σαν τη χτεσινή που φτάνει στ' αυτιά μου η μελωδία του Τσαγκάρη, οι στίχοι του Λειβαδίτη, όλα στη σκέπη της φωνής του αγαπημένου Βασίλη Παπακωνσταντίνου.

"...Έβρεχε εκείνο το βράδυ.
Έβρεχε.
Ανέβηκα τα σκαλιά κανείς στην καμάρα
Έβρεχε;
Έτρεμε στ’ ανοιχτό παράθυρο η κουρτίνα;
Έβρεχε..

"-Φεύγω μη ζητήσεις να με βρεις. Αγαπώ άλλον!" έγραφε.
Αγαπώ άλλον!
Πού είσαι;
Πού να πάω;
Φυσάει, κρυώνω.
Πού είσαι;
Πού να πάω;
Φυσάει, κρυώνω;

Οι δρόμοι λασπωμένοι, κίτρινα φώτα.
Έβρεχε.
Ζευγάρια αγκαλιασμένα κάτω απ’ τις ομπρέλες τους.
Σε λίγο θα ανάβουνε το φως,
θα κοιτάζονται στα μάτια και θα πετάν από πάνω τους όλη τη μοναξιά.
Οι φωτεινές ρεκλάμες ανοιγοκλείνουνε τα μάτια τους.
Όλα στην εποχή μας διαφημίζονται γιατί όχι και αυτό;
Έβρεχε….

"Αγαπώ άλλον!"
Με κόκκινα πελώρια γράμματα θα `ταν υπέροχη διαφήμιση.
Γιατί όχι και αυτό:
"Αγαπώ άλλον!"
Πού είσαι;
Πού να πάω;
Φυσάει κρυώνω...
Πού είσαι;...."
 
 

Πέμπτη, 8 Ιουνίου 2017

Συναυλία στη βροχή!



Η χτεσινή βραδυά ήταν βγαλμένη από τα πιο σκανδαλιάρικα όνειρά μου!
Μια εμπειρία από αυτές που κάνουν τους "μεγάλους" να νοιώσουν για μερικές μόνο στιγμές και πάλι "παιδιά".
Λίγες στιγμές που ξέφυγαν από το καθημερινό, το συνηθισμένο.
Η αίσθηση του αυθόρμητου, της ανεμελιάς.

Η βραδυά ξεκίνησε μάλλον άνοστα.
Η αλήθεια είναι πως ενώ είχα αγοράσει τα εισητήρια της παράστασης "Εννέα και πέντε" του Βασίλη Παπακωνσταντίνου, της Ρίτας Αντωνοπούλου και του Οδυσσέα Ιωάννου από νωρίς, μάλλον άκεφος ξεκίνησα για το Κηποθέατρο Καζαντζάκη.
Φτάσαμε νωρίς, τα παιδιά ήταν ανυπόμονα να ακούσουν τον Βασίλη!
Η παράσταση ξεκίνησε κι αν εξαιρέσεις έναν ενοχλητικό που δεν άφησε ευκαιρία που να μην μας υπενθυμίζει την ανατροφή του, η βραδυά κυλούσε με ενδιαφέρον.
Ευχάριστή έκπληξη για μένα ήταν η Ρίτα Αντωνοπούλου. Δεν την είχα ακούσει ξανά ζωντανά, όμως με ενθουσίασε η φωνή και το πάθος της ερμηνείας της. Είχε μια καθαρότητα, ένα παλμό που ομολογώ μου τράβηξε το ενδιαφέρον.
Χατζηδάκις, Ξαρχάκος, Θεοδωράκης "ανέβηκαν" στην σκηνή, ενώ δεν θα μπορούσε να λείψει ο Καββαδίας και ο Μικρούτσικος.
Κατά τη διάρκεια της παράστασης ο ουρανός άρχισε να βαραίνει. Τα σύννεφα πύκνωσαν και εντυπωσιακές αστραπές έκαναν τη νύχτα μέρα κι εμάς ανήσυχους για τη συνέχεια της βραδυάς!
Κάποια στιγμή κι ενώ η Ρίτα ερμήνευε το "Τζιβαέρι", άνοιξαν οι ουρανοί.
Αυτό που ακολούθησε θα μου μείνει για πάντα χαραγμένο στη μνήμη σαν κάτι μοναδικό στα τόσα χρόνια που παρακολουθώ καλοκαιρινές συναυλίες.
Κάποιοι από τον κόσμο άνοιξαν ομπρέλες. Άλλοι έφυγαν. Οι μουσικοί σκέπαζαν τις κονσόλες και τα μηχανήματά τους.
Θεώρησα πως όλα είχαν τελειώσει, περίμενα απλά τη στιγμή που θα το έλεγαν και οι ίδιοι οι τραγουδιστές.
Αντί γι αυτό, η Ρίτα γύρισε στους μουσικούς και τους είπε "-Μην μαζεύετε παιδιά, λίγο θα βραχούμε αλλά θα σταματήσει!" και απλά συνέχισε να τραγουδάει τον "Άμλετ της Σελήνης"! Η βροχή όλο και γινόταν πιο δυνατή! Η Μαίρη έκανε νόημα πως το βιολί της είχε βραχεί και δεν έπαιζε και ο Βασίλης συνόδευε χτυπώντας ρυθμικά το κάθισμά του!
Ο κόσμος άρχισε να παραλληρεί! Όσοι είχαμε απομείνει μαζευτήκαμε μπροστά στη σκηνή, οι δύο τραγουδιστές τραγουδούσαν πλέον χωρίς μικρόφωνα, χωρίς να νοιάζονται αν θα "τσαλακωθούν", ακούστηκε ένας θόρυβος από την κονσόλα, το πιάνο που είχε απομείνει τελευταίο σώπασε και η βροχή δυνάμωνε!
Κόσμος και τραγουδιστές κάτω απο καταρακτώδη βροχή έγιναν ένα, το "Σαπιοκάραβο" έφτασε μέχρι τον ουρανό και ορισμένοι μουσκεμένοι παλαβιάρηδες έγιναν για λίγες στιγμές οι πιο ευτυχισμένοι άνθρωποι στον κόσμο!
Δεν μπορώ να θυμηθώ τίποτε άλλο.
Τα λόγια δεν είναι ικανά να περιγράψουν τα συναισθήματα.
Ίσως και η εικόνα ακόμα να μην είναι αρκετή να μεταφέρει αυτό που έζησα απόψε...



Ευχαριστώ σύμπαν... :-)

Creative Commons License
Η παραπάνω φωτογραφία και το βίντεο χορηγούνται με Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Ελλάδα.

Κυριακή, 4 Ιουνίου 2017

Οι παλιές αγάπες πάνε στον Παράδεισο (το βιβλίο)


Το διάβασα και απογοητεύτηκα που δεν το είχα διαβάσει νωρίτερα.
Η πένα της Μάρως Βαμβουνάκη, πονάει αλλά λέει μόνο αλήθειες.
Ξυπνάει από τον λήθαργο του αισθήματος όσους κοιμούνται.
Προσγειώνει στην πραγματικότητα που λυτρώνει....

"Η συντριβή των περασμένων μηνών την μετέτρεψε. Αντί να τη διαλύσει, κάτι έδεσε. Λες και η φωτιά του πόνου να έλιωσε τα αιχμηρά υλικά της καρδιάς της, να τα στερέωσε σε ακαθόριστο αλλά ωραίο σχήμα. Έρμα στο τρελό καράβι της ζωής της.
Δόξα τω Θεώ, δεν σκορπίστηκε, δεν τρελάθηκε, μαζεύτηκε και νοιώθει καλά μέσα στην ποίηση του κόσμου που θα την οδηγήσει στον ποιητή."

Έτσι είναι.
Μην φοβάσαι τη ρήξη με το πάγιο.
Μπορεί να σε πονέσει αλλά θα σε λυτρώσει.
Αν φοβάσαι να κόψεις αυτό που σε πονάει, θα το κουβαλάς μαζί με τον πόνο που σου προκαλεί.

Ζήσε.
Η ζωή είναι μικρή για να κουβαλάμε τα άχρηστα!
 

Δευτέρα, 29 Μαΐου 2017

Ο Σιδερένιος Άγιος της Σητείας



Λίγα λόγια για τον τόπο...
Ένα από τα ομορφότερα μοναστήρια της Σητείας αλλά και ολόκληρης της Κρήτης. Οι μαρτυρίες για τη λειτουργία του είναι πολύ λίγες και προέρχονται από κείμενα της Ενετοκρατίας.
Από τα πολλά μικρά μοναστήρια που βρίσκονταν διάσπαρτα στο νησί, βρίσκεται στο Σαμώνειο ακρωτήριο, κοντά στην αρχαία Ίτανο.
Κατά τον Απολλώνιο τον Ρόδιο, συγγραφέα των Αργοναυτικών, εδώ αποβιβάστηκαν οι Αργοναύτες επιστρέφοντας από την Κολχίδα μετά από σφοδρή θαλασσοταραχή και πριν συνεχίσουν το ταξίδι τους, έχτισαν τον ναό της Μινωίδας ή Σαμωνίας Αθηνάς.
Ο ναός της Αθηνάς χτίστηκε στο άκρο της χερσονήσου όταν οι Αργοναύτες κατάφεραν να γλιτώσουν από το πέρασμα αυτός καθώς ο γίγαντας Τάλως που προστάτευε τα παράλια του νησιού, εξφενδόνισε πέτρες εναντίον τους.
Στην παραλία του μικρού κολπίσκου κοντά στο άκρο της χερσονήσου, εντοπίστηκαν ερείπια αρχαίου ναού του 4ου π.Χ. αιώνα. Το μεγαλύτερο τμήμα τους είναι καταβυθισμένο στη θάλασσα ενώ ένα τμήμα τους σώζεται και στην αμμουδιά.
Στην ευρύτερη περιοχή κατά τη διάρκεια επιφανειακής ανασκαφικής έρευνας το 2004 βρέθηκε πλήθος χαραγμάτων πλοίων τα οποία πιθανότατα χρονολογούνται στην ίδια περίοδο με τον ναό της Μινωίδας Αθηνάς. Ένα από αυτά παριστάνει πλοίο σε σχήμα ψαριού σε συνδυασμό με την επιγραφή «...μον έγραφέ με». Πιθανότατα στο κομμάτι του λίθου που δεν σώζεται θα αναγραφόταν η αρχική συλλαβή του ονόματος του προσώπου το οποίο χάραξε την πέτρα.
Τις επιγραφές αυτές ίσως τις χάραζαν οι προσκυνητές κατά την πορεία τους προς τον ναό. Ενδεχομένως το Σαμώνιο να αποτελούσε γνωστό πέρασμα για τα πλοία. Το βέβαιο είναι πως βρίσκεται πάνω στον θαλάσσιο δρόμο που ενώνει την ανατολική Κρήτη με τα νησιά του νοτιοανατολικού Αιγαίου αλλά και την ανατολική λεκάνη της Μεσογείου και την Αίγυπτο.
Η πρώτη και μοναδική μέχρι σήμερα πληροφορία για τη μονή του Αγίου Ισιδώρου οφείλεται στον μοναχό Χριστόφορο Μπουοντελμόντι που ως γνωστόν περιηγήθηκε την Κρήτη το 1415. Η μονή είχε τότε δύο μοναχούς οι οποίου ζούσαν σαν ερημίτες «από την εργασία των χεριών τους» όπως αναφέρει ο Μπουοντελμόντι χαρακτηριστικά.
Υπάρχουν πηγές που αναφέρουν πως η μονή χτίστηκε από Αιγυπτιώτες μοναχούς οι οποίοι έφτασαν στην Κρήτη για να μονάσουν και αφιέρωσαν το μοναστήρι τους στον συμπατριώτη τους Άγιο Ισίδωρο τον Πηλουσιώτη. Η υπόθεση αυτή δεν στηρίζεται σε κανένα στοιχείο αφού η λατρεία του Αγίου παρατηρείται και σε άλλες περιοχές που μάλλον θα ήταν δύσκολο σε Αιγυπτιώτες να φτάσουν. Ναός του Αγίου Ισιδώρου με τοιχογραφίες του 1420-1421 υπάρχει στα Τζιναλιανά του δήμου Καντάνου ενώ παλιότερα υπήρχε ναός και στην Κασταμονίτσα με μόνο σημερινό απομεινάρι το τοπωνύμιο «Άη Σίδερος» να θυμίζει την ύπαρξή του. Ίδιο τοπωνύμιο συναντάται και δυτικά του ακρωτηρίου της Τρυπητής στα Σφακιά.
Τοπωνύμια που μαρτυρούν την παρουσία ναών του Αγίου Ισιδώρου συναντώνται ακόμα στη Ραβδούχα Κισάμου (Άη Σίδερο), στα Βασιλικά Ανώγεια Ηρακλείου (Άι Σίντερος), στο Ρογδιά Μαλεβιζίου (Άη Σιντέρης) καθώς και στο Καστέλι Πεδιάδος όπου στη θέση Άι Σίδερος υπάρχει παλιός ναός στο όνομα του Αγίου.
Το μικρό μοναστήρι της Σητείας έδωσε το όνομά της στο ανατολικότερο ακρωτήριο της Κρήτης που μέχρι σήμερα έχει επικρατήσει να ονομάζεται «Σίντερο».
Η θέση που ήταν χτισμένη η μονή δεν προσφερόταν για την ίδρυση μεγάλου μοναστηριού καθώς μόνο ασκητές και ερημίτες θα μπορούσαν να ζήσουν σε μια τόσο άγονη και άνυδρη περιοχή.
Η μονή κατά τα φαινόμενα μπαίνει στο περιθώριο κατά τον 15
ο-16ο αιώνα όταν οι πειρατικές επιδρομές αποτελούσαν αληθινή μάστιγα για το νησί και ιδιαίτερα για τα παράλια της Κρήτης. Επικρατεί μάλιστα η άποψη πως οι μοναχοί του Αγίου Ισιδώρου κατέφυγαν μετά από μια τέτοια επιδρομή σε ασφαλέστερη θέση και αποτέλεσαν τον αρχικό μοναστικό πυρήνα της μονής Ακρωτηριανής, της γνωστής μας Τοπλού. Η άποψη αυτή όμως είναι κατά πάσα πιθανότητα λανθασμένη καθώς ο τοιχογραφημένος διάκοσμος της Παναγίας Ακρωτηριανής είναι προγενέστερος της εποχής που βρέθηκε στο νησί ο Μπουοντελμόντι.
Μετά την κατάκτηση της Κρήτης από τους Τούρκους ο ναός εγκαταλήφθηκε. Δεν άργησε να έρθει η φθορά και η κατάρρευση αφού μεταξύ άλλων η συντήρηση και η επισκευή του ήταν εξαιρετικά δύσκολη.
Κατά τους τελευταίους αιώνες της τουρκοκρατίας, ο ναός και η περιοχή του Αγίου Ισιδώρου περιήλθαν στην Τοπλού, πιθανότατα επειδή οι μοναχοί του το εγκατέλειψαν αναζητώντας την ασφάλεια ενός μεγαλύτερου μοναστηριού, όπως άλλωστε συνέβει και με δεκάδες άλλα μοναστήρια της Κρητικής υπαίθρου.
Ο σημερινός ναός είναι κτίσμα του 1880 ενώ κοντά του υπάρχουν ερείπια παλαιότερου ναού. Στο ιερό του ναού αυτού η ανασκαφική έρευνα αποκάλυψε ταφή, προφανώς μοναχού, με πλήθος νομισμάτων της Ενετοκρατίας.
Την τελευταία περίοδο της τουρκοκρατίας που ο μοναχισμός γνώρισε άνθηση, το μοναστήρι του Αγίου Ισιδώρου επανιδρύθηκε ξανά. Στα νεώτερα χρόνια ο ναός και τα κελιά ανακαινίσθηκαν από τον μοναχό Νικόδημο Δροσοφορίδη.
Κατά τη διάρκεια της Γερμανικής κατοχής, η περιοχή χρησιμοποιήθηκε από τα Γερμανοϊταλικά στρατεύματα για στρατηγικούς λόγους. Οι κατακτητές κατεδάφισαν τα κελιά και κράτησαν μόνο τον μικρό ναό. Μετά την κατοχή, ο μοναχός Γεννάδιο Χρυσουλάκης από την Τοπλού ανέλαβε την πρωτοβουλία για την ανοικοδόμηση και αποκατάσταση του χώρου η οποία ολοκληρώθηκε το 1946.
Τα κελιά που έχτισε ο Γεννάδιος το 1946 διατηρούνται μέχρι σήμερα και χρησιμοποιούνται από τους προσκυνητές στις 4 Φεβρουαρίου που γιορτάζει ο ναός.
Επίσκεψη...
Ήθελα χρόνια να βρεθώ μια τέτοια μέρα στον Άγιο Ισίδωρο.
Είχα ακούσει ιστορίες για τον άγονο τόπο, για τους προσκυνητές που κατακλύζουν την εκκλησία από όλα τα μέρη της Κρήτης.
Για την ομορφιά του τοπίου.
Για την ερημιά που εκείνη και μόνο τη μέρα "σπάει" για χάρη του Αγίου.
Ο τόπος που βρίσκεται ο Άγιος Ισίδωρος είναι απαγορευμένος, στην κυριολεξία.
Καθώς βρίσκεται μέσα στα όρια της Ναυτικής Βάσης Κυριαμαδίου, είναι απροσπέλαστος όλο τον χρόνο για το κοινό. Για να μπορέσει κάποιος να πλησιάσει στον ναό, θα πρέπει να περιμένει τη μέρα της γιορτής του Αγίου στις 4 Φεβρουαρίου ή να έχει ειδική άδεια από το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού.
Ξεκινήσαμε πολύ νωρίς, μας περίμενε πάνω από τρείς ώρες δρόμος.
Περάσαμε από την λατρεμένη Σητεία, την Αγία Φωτεινή, μετά το Παλαιόκαστρο, τη μονή Τοπλού, το Βάι, την αρχαία Ίτανο και την παραλία της Ερημούπολης, από την φημισμένη στους σέρφερς όλου του κόσμου παραλία της Τέντας και φτάσαμε στην είσοδο της Ναυτικής Βάσης λίγο μετά τις 9 το πρωί.
Το τοπίο εντυπωσιακό, μοναδικό.
Η άγρια ομορφιά της Κρητικής γης σε όλο της το μεγαλείο.
Ο ναός ντυμένος στα καλά του.
Οι ναύτες που υπηρετούν στη βάση ανέλαβαν τις προηγούμενες μέρες να τον περιποιηθούν, να τον βάψουν, να τον στολίσουν.
Τη μέρα της γιορτής εκτέλεσαν χρέη προσωπικού της εκκλησίας για χάρη του Αγίου.
Απολαύσαμε την μοναδική ηρεμία μαζί με όλο τον κόσμο, μια παρέα.
Η παραλία δίπλα στον ναό γέμισε παιδάκι που μάζευαν κοχύλια από την αμμουδιά. Άλλοι μάζεψαν σταμναγκάθι, ασκολύμπρους και αγριαγγινάρες από τους βράχους. Κάποιοι άλλοι βρήκαν ευκαιρία να βγάλουν φωτογραφίες από τη μοναδική παραλία με τα ερείπια του ναού της Αθηνάς.
Μέχρι τις 11.00 έπρεπε να φύγουμε για να κλείσει ξανά η βάση.

Θα μου μείνει για πάντα αξέχαστη αυτή η μέρα.
Παρόλη την κούραση, η ξεγνοιασιά, η δική μας και των παιδιών....



Τα ερείπια του ναού της Μινωίδας Αθηνάς

Το ακρωτήριο Σίδερο με τον ναό του Αγίου Ισιδώρου








Το βάζο με τα κοχύλια που στολίζει το γραφείο μου

Creative Commons License
Οι παραπάνω φωτογραφίες χορηγούνται με άδεια Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Ελλάδα.

Πέμπτη, 25 Μαΐου 2017

Μπλέ γιασεμί....


Ένα καταπληκτικό άνθος.
Το είδα πριν δυο μέρες τυχαία σε έναν κήπο στις εγκαταστάσεις του Ηράκλειο Ο.Α.Α.Η στο κέντρο της πόλης κι ενθουσιάστηκα!
Ονομάζεται Πλουμπάγκο ή Μπλέ Γιασεμί και είναι από τις μυρωδιές που στοίχειωναν τις επισκέψεις μου στις εγκαταστάσεις στα εφηβικά μου χρόνια.

Τόση ομορφιά σε ένα μικρό λουλουδάκι...

Κυριακή, 21 Μαΐου 2017

@kapaworld


Ορισμένοι άνθρωποι γεννήθηκαν για να εμπνέουν.
Για να αγαπάνε χωρίς να περιμένουν αντάλλαγμα.
Είναι αυτοί οι ίδιοι άνθρωποι που δεν ντρέπονται να μοιραστούν τα συναισθήματά τους.
Που δεν φοβούνται ν' ακούσουν αλλά και να πούν την αλήθεια.
Που δεν φοβούνται ν' αγαπήσουν και ν΄αγαπηθούν.

Ένας τέτοιος άνθρωπος μ' έβαλε σήμερα ξανά στη διαδικασία να απλώσω μαύρα πανιά στο τραπέζι του σαλονιού, να ξεδιπλώσω το τρίποδο, να βγάλω από το κουτί τους τα φορητά φλας.

Να φωτογραφίσω.

Είναι ένας άνθρωπος που είναι πάντα εκεί για μένα.
Στις άσπρες, στις γκρίζες αλλά και τις μαύρες μέρες μου.
Να με ακούσει. Να με νοιώσει.

@kapaworld  σ' ευχαριστώ πολύ που δεν με αφήνεις να ξεχάσω πως υπάρχουν ακόμα άνθρωποι.



Creative Commons License
Οι παραπάνω φωτογραφίες χορηγούνται με άδεια Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Ελλάδα.

Σάββατο, 20 Μαΐου 2017

Η Μάχη της Κρήτης

Τέτοια μέρα κάθε χρόνο, γιορτάζουμε την επέτειο από τη Μάχη της Κρήτης.
Μια ξεχωριστή επέτειος, άσχετα αν τα σχολικά βιβλία την έχουν βάλει στο περιθώριο.
Εδώ στο νησί ζει ακόμα η γενιά που ήταν παρούσα στα γεγονότα εκείνα, υπάρχουν ακόμα άνθρωποι που θυμούνται τον ουρανο να μαυρίζει από τα αλεξίπτωτα, θυμούνται τις οδομαχίες, τους βομβαρδισμούς....
Για μένα μια μέρα σαν κι αυτή είναι μια πολύ καλή ευκαιρία να μην μιλήσουμε για πόλεμο.
Να μιλήσουμε για ειρήνη.
Να μιλήσουμε για αγάπη.
Είναι μια αρχή για να μην κλάψει ποτέ πια καμία μάνα το παιδί της.
Για μην υπάρξει καμιά οικογένεια με αγνοούμενο μέλος.
Για μην φτιαχτεί ποτέ ξανά μνήμα με "άγνωστο στρατιώτη", όπως αυτά που φωτογράφησα πριν από μερικά χρόνια στο συμμαχικό νεκροταφείο της Σούδας στα Χανιά.







Μακάρι να γινόταν η αρχή....

Creative Commons License
Οι παραπάνω φωτογραφίες χορηγούνται με άδεια Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Ελλάδα.

 

Παρασκευή, 19 Μαΐου 2017

Οι παλιές αγάπες πάνε στον Παράδεισο...


Ομολογώ, δεν γνώριζα τη Μάρω Βαμβουνάκη.
Η πρώτη φορά που διάβασα το όνομά της ήταν το 1999 αγοράζοντας το CD των Πύξ Λάξ "Υπάρχουν χρυσόψαρα εδώ" που στο οπισθόφυλλο έγραφε "Οι Παλιές Αγάπες Πάνε Στον Παράδεισο, σκόρπια λόγια από το ομότιτλο βιβλίο της Μάρως Βαμβουνάκη".
Από το τραγούδι αυτό, έμαθα να την λατρεύω. Οι στίχοι της είναι βάλσαμο, μιλάνε στην ψυχή. Είναι από τα λόγια εκείνα που καθένας μας θα ορκιζόταν πως έχουν γραφτεί για τον ίδιο.

Άγονη πλήξη μιας ζωής, δίχως έρωτα
της ερημιάς μου τέρας, της πόλης μου θηρίο μη με φοβάσαι
αλλοπαρμένη έκφραση οι τοίχοι σου θυμίζουν τον πρώτο σου έρωτα
οι πιο πολλοι αδιάφορα κενοί, σε λυγίζουν όπου και να `σαι
στα σκοτεινά δρομάκια οι σκιές γλιστράνε επικίνδυνα

Στα ηλεκτρισμένα ξενυχτάδικα οι γυναίκες μισοκρύβονται πίσω απ’ τη λήθη
Στα κολασμένα παζάρια της λεωφόρου οι αστυνόμοι
οι πλούσιοι επαρχιώτες μηχανόβιοι
μάσκες ακάλυπτες μικρές στο γύρο του θανάτου
που τρεμοπαίζουν τον άγγελο ή τον δαίμονα
στις άκρες των δακτύλων τους, ξημέρωμα Σαββάτου

Για τις παλιές αγάπες μη μιλάς
στα πιο μεγάλα θέλω κάνουν πίσω
δεν άντεξαν μαζί και χάθηκαν μακριά
κρύφτηκαν στις σπηλιές χαμένων παραδείσων

Ό,τι αξίζει πονάει, κι είναι δύσκολο
για να μην υποφέρεις φύγε μακριά μου, κρύψου από μένα
δεν ξέρω αν φεύγεις, τώρα, για το λίγο μου
ή αν αυτό που νιώθω ήταν πολύ
πολύ για σένα, πολύ για σένα

Για τις παλιές αγάπες μη μιλάς
στα πιο μεγάλα θέλω κάνουν πίσω
δεν άντεξαν μαζί και χάθηκαν μακριά
κρύφτηκαν στις σπηλιές χαμένων παραδείσων

Ό,τι αξίζει πονάει, κι είναι δύσκολο...
 
Οι στίχοι αυτοί δεν κάνουν τίποτε παραπάνω από το δηλώσουν το προφανές.
Είναι μαγική η απλότητα που το κάνουν....

Τρίτη, 16 Μαΐου 2017

Τα "Διόδια"



Αυτές τις μέρες έψαχνα να διαβάσω κάτι ανάλαφρο, νοσταλγικό, να μου ηρεμήσει λιγάκι το μυαλό, να μου διώξει την ένταση.Κάτι να μου δείξει τον δρόμο, κάτι να με οδηγήσει σε μονοπάτια ήρεμα, πέρα από προβληματισμούς, φοβίες και ανησυχίες.Στο κομοδίνο μου ήταν εδώ και καιρό ένα βιβλίο που το αγόρασα από καθαρή περιέργεια γιατί την εποχή της προ-εφηβείας μου είχε μεταφερθεί στην τηλεόραση σε σειρές, τα «Διόδια» του Βαγγέλη Ραπτόπουλου. Το ξεκίνησα χωρίς δεύτερη σκέψη.
Ήταν αυτό ακριβώς που χρειαζόμουν και κάτι παραπάνω, στην κατάλληλη στιγμή.
Με ταξίδεψε στην εποχή, όχι της αθωότητας όπως μας αρέσει να λέμε, αλλά της υπέρμετρης πονηριάς (!!), τότε που όλα περιστρέφονταν γύρω από τους εαυτούς μας. Τότε που οι φίλοι ήταν κάτι παραπάνω από οικογένεια, τότε που η ζωή είχε τη γεύση του Winston, του B-52 και του «πειραγμένου» ουίσκι που καταναλώναμε αδιαμαρτύρητα.

Τα διόδια της εφηβείας, τα πληρώνεις έτσι κι αλλιώς και επιλέγεις αν θα περάσεις ή όχι. Απόφαση ζωής.Το βιβλίο αυτό έχει από σήμερα επίσημα μια θέση στην καρδιά μου, δίπλα στην «Ανεμώλια» του Ισίδωρου Ζουργού.Και τώρα που το σκέφτομαι, δεν είναι τυχαίο!
Το Volkswagen φορτηγάκι στα «Διόδια» είναι το μέσο για το πέρασμα από την εφηβεία στην ενηλικίωση.Ο «Θερσίτης» στην «Ανεμώλια», το μέσο για το πέρασμα στη μέση ηλικία.Όλα είναι θέμα επιλογής...
Δύο βιβλία που απευθύνονται σε άντρες αλλά οφείλουν να διαβάσουν όλες οι γυναίκες!

Σάββατο, 13 Μαΐου 2017

Ένα τόσο δα μικρό πετραδάκι....


 Εδώ και μέρες προσπαθώ να γράψω.
Νοιώθω την ανάγκη να εξωτερικεύσω πράγματα, αλλά δεν τα καταφέρνω...
Έχω γεμίσει τα "Πρόχειρα" με κείμενα μισοτελειωμένα, δεν μπορώ να βάλω τις σκέψεις μου σε μια σειρά, να ολοκληρώσω κάποιο, να προχωρήσω.
 Κι όμως, τα πράγματα είναι πολύ απλά....
Η ζωή είναι τόσο όμορφη μέσα στην απλότητά της.
Όπως αυτό το λευκό πετραδάκι που τράβηξα σήμερα.
Ένα μικρό κι ασήμαντο φαινομενικά αντικείμενο που όμως, με έβαλε μετά απο καιρό στη διαδικασία να στήσω τρίποδο, να βάλω μαύρο φόντο, να δουλέψω εξωτερικά φλας.
Κι όμως, δεν είναι παρά ένα τόσο δα μικρό πετραδάκι μέσα στην απεραντοσύνη της μοναχικότητάς του!

"... Οι άνθρωποι που φοβούνται τη μοναξιά κάνουν τις πιο απερίσκεπτες, τις πιο σπασμωδικές και, ως εκ τούτου, τις πιο επικίνδυνες επιλογές. Διότι αν δεν μπορείς να μένεις, στην ανάγκη έστω, μόνος, αν φοβάσαι τον κενό από τα άλλα πρόσωπα χώρο και χρόνο σου, τότε εξαναγκάζεσαι να υποχωρείς όλο και σε μεγαλύτερους συμβιβασμούς, να χάνεις το έδαφος κάτω από τον ασταθή βηματισμό σου. Συμβιβασμούς στις φιλίες, στον έρωτα, στο επάγγελμα, στο γάμο, με τα παιδιά σου, με τους γονείς σου, με τους γείτονες, με τους άλλους οδηγούς στο δρόμο, με κάθε πλάσμα που διασταυρώνεται. Θίγεται τότε και αλλοιώνεται η αληθινή σου οντότητα που δεν αντέχει να συναισθανθεί ποια όντως είναι...."
"....Όλο το λέμε και το ξαναλέμε ότι φόβος μοναξιάς είναι φόβος του εαυτού. Κατά βάθος τρομάζουμε να συνομιλήσουμε με την ψυχή μας, όσο μάλιστα περνούν τα χρόνια και πληθαίνουν οι συμβιβασμοί, οι απωθήσεις, οι δειλίες, οι λαθεμένες και αναίτιες στην ουσία υποχωρήσεις, μαζεύεται εντός μας μια υπόγεια αποθήκη που δύσκολα καθαρίζεται. Δύσκολα μπαίνεις εκεί, στο μισοσκόταδο να ψάξεις, να ψαύσεις και να βάλεις μια κάποια τάξη...."
Μάρω Βαμβουνάκη "Σιωπάς για να ακούγεσαι " Εκδόσεις Ψυχογιός.

Ηρεμία.
Όλα θα έρθουν φτάνει να δώσουμε το χρόνο που χρειάζονται για να ωριμάσουν...

Τρίτη, 25 Απριλίου 2017

Τα "Ξερά Ξύλα" και ο Άγιος Γεώργιος



Κάθε χρόνο στη γιορτή του Άη Γιώργη το μυαλό μου τριγυρίζει στο μικρό μοναστήρι του Μεραμπέλου, δίπλα στον τόπο που γεννήθηκε ο πατέρας μου. Τη Μονή Αγίου Γεωργίου στα Ξερά Ξύλα.
Χτισμένο πριν την απογραφή του 1635 που αναφέρεται στην ύπαρξή του ("... μοναστήρι ευρισκόμενο στον τόπο που αποκαλείται Ξερά Ξύλα, περιοχή του χωριού Βουλισμένη των Καρών..."), το μοναστήρι γνώρισε ιδιαίτερα άνθιση κατά τον 17ο αιώνα, τον "χρυσό" σύμφωνα με κάποιους αιώνα για τον ορθόδοξο μοναχισμό στην Κρήτη. Τότε, οι Βενετοί κατακτητές διαβλέποντας την αυξανόμενη μουσουλμανική απειλή και υπό το φόβο να μην αλλαξοπιστήσει το ντόπιο στοιχείο, παραχώρησαν θρησκευυτικά προνόμια στους κατοίκους του νησιού, τόσα όσα δεν είχαν παραχωρήσει όλα τα προηγούμενα χρόνια της κατάκτησης, από το 1204!
Την περίοδο εκείνη το Μεραμπέλο γέμισε μικρά και μεγαλύτερα μοναστήρια, έγινε το επίκεντρο της μοναστικής ζωής στην ανατολική Κρήτη, είναι δε χαρακτηριστικό το γεγονός πως κάποιοι το παρομοιάζουν με τους "Άγιους Τόπους" της Κρήτης.
Ο σημερινός ναός του Αγίου Γεωργίου χτίστηκε το 1912 όπως αναφέρει η κτητωρική επιγραφή πάνω από την είσοδο, οι τοιχογραφίες δε του τέμπλου αναφέρουν το έτος 1913. Στην απογραφή του 1920 το μοναστήρι αναφέρεται για πρώτη φορά με 40 κατοίκους, ενώ το 1981 που γίνεται η τελευταία αναφορά σε αυτό, οι κάτοικοι ήταν μόλις 3. Από το τέλος του 19ου αιώνα πιθανότατα και ύστερα, η Μονή έγινε μετόχι του Αγίου Γεωργίου Επανωσήφη, καθεστώς που παραμένει μέχρι τις μέρες μας. Μάλιστα στον Επανωσήφη φυλάσεται και η εικόνα του Αγίου Γεωργίου των Ξερών Ξύλων σε περίοπτη θέση.
Σήμερα η Μονή Ξερών Ξύλων του Μεραμπέλου δεν θυμίζει σε τίποτα το παρελθόν. Εκτός από τον ναό που είναι σε καλή κατάσταση αφού όπως αναφέρει μια επιγραφή στο εσωτερικό του ανακαινίσθηκε το 1984, όλα τα υπόλοιπα κτίρια είναι εγκαταλελειμένα. Το Νοέμβριο του 2014 που βρέθηκα εκεί τα περισσότερα από αυτά λειτουργούσαν σαν στάβλος.
Σε ένα δώμα του κτιριακού συγκροτήματος συνάντησα τους τελευταίους κατοίκους των Ξερών Ξύλων, τρείς βοσκούς, τον πατέρα με τα δύο παιδιά του. Όλο τους το νοικοκυριό δυο-τρια μαγειρικά σκεύη και μια εστία υγραερίου. Με υποδέχτηκαν με θέρμη, έβραζαν γάλα για να κάνουν μυζήθρα. Με κέρασαν καφέ κι έφυγα, η καρδιά μου ήταν σφιγμένη με όσα είδα.
Το αγαπώ πολύ αυτό το μοναστήρι. Νοιώθω πως κάτι με δένει μ' αυτό, χωρίς να μπορώ να το ερμηνεύσω. Ίσως επειδή είναι πολύ κοντά στον τόπο καταγωγής μου. Ίσως επειδή ακούω τον πατέρα μου να μεταφέρει ιστορίες που έλεγε η μάνα του γι' αυτό.
Ίσως να είναι κάτι άλλο, δεν ξέρω.

Στο εικόνισμα του Αγίου στο τέμπλο, υπάρχει επιγραφή που αναφέρει:
"Ησύχιος Μαρκατάτος, Καλλίνικος Ψαλίδης ιερομόναχοι. Ανέθεντο."

Η εικόνα του Αγίου Γεωργίου στον Επανωσήφη







Λεπτομέρεια από την εικόνα του 1913










Creative Commons License
Οι παραπάνω φωτογραφίες χορηγούνται με άδεια Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Ελλάδα.

Παρασκευή, 21 Απριλίου 2017

Το γιασεμί στο βαρέλι....


el.wikipedia.com

Στην αυλή του πατρικού μου σπιτιού, δίπλα στην πόρτα της αποθηκούλας με την ξύλινη σαραβαλιασμένη πόρτα, βρισκόταν ένα παλιό βαρέλι που είχε με επιτυχία αναλάβει τον ρόλο της γλάστρας.
Πολύ παλιά, δίπλα ακριβώς ύπήρχε μια λεμονιά που ξεράθηκε η καημένη κάποια στιγμή και ακολούθησε την μοίρα των υπόλοιπων δέντρων της αυλής των παιδικών μου χρόνων, μιας αχλαδιάς που ποτέ δεν κατάλαβα πως ήταν τέτοια για να πω την αλήθεια αφού, ποτέ μα ποτέ δεν έκανε αχλάδια και μιας ρογδιάς που οι καρποί της ήταν πικροί και άνοστοι.
Σταδιακά, όλα δέντρας της αυλής κόπηκαν από τη ρίζα, το χώμα στον κήπο έγινε τσιμέντο, το μικρό κοτέτσι που με έστελνε η μάνα να πιάσω κάθε μέρα το αβγό έγινε αποθήκη για να καταλήξει και η αυλή μας πικρή και άνοστη σαν τους καρπούς της ρογδιάς. Τα μόνα απομεινάρια ήταν τα δύο κλίματα που δρόσιζαν την αυλή με τη σκιά τους και το παλιό βαρέλι με το γιασεμί και τη γαρδένια.
Πολύ πριν ο Λουκιανός Κηλαηδόνης τραγουδήσει τα "Θερινά Σινεμά", τα δικά μου καλοκαίρια είχαν τη σφραγίδα της μυρωδιάς αυτού του γιασεμιού. Σήμερα ακόμα, έστω και γραμμένη στο χαρτί να δω τη λέξη "γιασεμί", τα ρουθούνια μου πλημμυρίζουν με το άρωμα εκείνης της αυλής.
Τα δικά μου παιδικά καλοκαίρια δεν είχαν διακοπές στη θάλασσα. Είχαν την αυλή μας, την παρέα με τα αδέρφια και το παιχνίδι με τους φίλους μέχρι να σκοτεινιάσει, τη γεύση από το καρπούζι σαν τη ζάχαρη και την μυρωδιά του γιασεμιού που γέμιζε το σπίτι όταν κοιμόμασταν, με τα πορτοπαράθυρα διάπλατα ανοιχτά.
Πόση ευγνωμοσύνη νοιώθω που μέχρι σήμερα όταν μυρίσω γιασεμί, το μυαλό μου εγκαταλείπει το τώρα και επιστρέφει στην γλύκα της παιδικής μου ξεγνοιασιάς...

@elpidapateraki Σ' ευχαριστώ....

Δευτέρα, 27 Φεβρουαρίου 2017

Ένας χρόνος μετά....


Πέρασε ένας χρόνος από το ατύχημα που είχα, πέρισυ στις 27 Φεβρουαρίου. Τότε που ενώ έκανα την προπόνησή μου, ένα διερχόμενο αυτοκίνητο έπεσε πάνω μου και με εγκατέλειψε μην δίνοντας σημασία για την κατάσταση που θα μπορούσα να βρισκόμουν.
Ήθελα να γράψω τόσα πολλά για εκείνη τη μέρα, αλλά το μυαλό μου άδειασε σήμερα.
Τα ΜΜΕ προβάλλουν ξανά και ξανά ένα βίντεο από το τραγικό δυστύχημα που συνέβει στον εθνική οδό Αθηνών-Λαμίας χτες όταν ένα αυτοκίνητο που κατά τα φαινόμενα κινούνταν με ιλιγγιώδη ταχύτητα, έπεσε σε ένα άλλο σταθμευμένο και αφαίρεσε τη ζωή απο μια κοπέλα και το 3χρονο παιδάκι της.
Εγκληματική αμέλεια;
Ανευθυνότητα;
Ατυχία;
Όλα αυτά και δεν ξέρω κι εγώ πόσα ακόμα μαζί συνθέτουν ένα τραγικό μωσαϊκό στη χώρα που ζούμε, ένα μίγμα που μας σπρώχνει κάθε μέρα και πιο βαθιά στην καταστροφή και μπορώ με κάθε επίγνωση να συνοψίσω σε δύο λέξεις:
Έλλειψη παιδείας.
Σε ΟΛΑ τα επίπεδα.
Οι πολίτες της χώρας που καυχιόμαστε πως γέννησε τον πολιτισμό είμαι σίγουρος πως θα ήμασταν το παράδειγμα προς αποφυγή που θα έδιναν οι πρόγονοί μας στην προσπάθειά τους να μεταλαμπαδέψουν την γνώση, την παιδεία, τη δημοκρατία.
Αισθάνομαι απαίσια.
Και ειλικρινά πιστεύω πως κάπως έτσι θα πρέπει να νοιώθουμε όλοι, όχι μόνο σήμερα, και ίσως αυτή να ήταν η αρχή να αλλάξει κάτι.
Βαρέθηκα να ζω σε μια χώρα που αντιμετωπίζουμε τον διπλανό μας σαν σκουπίδι, που δεν σεβόμαστε το περιβάλλον που ζούμε, τις πόλεις, τον δημόσιο χώρο.
Κουράστηκα να νευριάζω, πρώτα με τον εαυτό μου και μετά με όλους τους γύρω μου.
Δεν μπορώ να δώσω πλέον άλλες απαντήσεις στα παιδιά μου για να εξηγήσω συμπεριφορές για οποίες δεν ευθύνομαι άμεσα.

Δεν ξέρω τί να κάνω πια.....
Λυπάμαι....
 

Τετάρτη, 25 Ιανουαρίου 2017

Η διαφορετικότητα που μας τρομάζει....

Πέρασα τρείς μέρες κρεβατωμένος με γρίπη και έντονη αδιαθεσία.
Μιάς και η φύση έχει προβλέψει τελικά για τα πάντα όσα μπορεί να μας συμβούν, το μυαλό μου άδειασε από το άγχος και την ανησυχία για τα πάντα, ένδειξη της ισχυρής άμυνας που πρόβαλε το κορμί στην επίμονη ίωση που με έριξε στο κρεβάτι και εκεί, μέσα στην παραζάλη του πυρετού, είχα πολλές ώρες να μείνω μόνος με τον εαυτό μου, εγώ κι εκείνος μόνοι μας να σκεφτούμε πολλά.
Να κοιτάξουμε τη σχέση μας που την έχουμε παραμελήσει.
Να δούμε πού πάνε τα πράγματα.
Να θυμηθούμε εικόνες.
Να αναζητήσουμε εικόνες που δεν έρχονται πια.
Έγιναν πολλά τις μέρες αυτές. Μακάρι να έχω δύναμη να τα περιγράψω σύντομα, να μην αλλοιωθεί ούτε μια σταγόνα συναίσθημα.
Για κάποιο λόγο, όχι ανεξήγητο αλλά δεν έχει ιδιαίτερη σημασία, θυμήθηκα πολύ έντονα δύο περιστατικά από τα παιδικά μου χρόνια που, δεν το είχα αντιληφθεί ποτέ αλλά δείχνουν να έχουν ένα κοινό δεσμό μεταξύ τους.

Ήμουν στην Τετάρτη δημοτικου, το 1984 πρέπει να ήταν. Από την προηγούμενη κιόλας χρονιά είχα πάρει τ' αυτιά των δικών μου να με γράψουν σε φροντιστήριο Αγγλικών. Μου άρεσε πολύ η Αγγλική γλώσσα, από το νηπιαγωγείο θυμάμαι πως ξεφύλλιζα ένα βιβλίο που κρατούσαν τα αδέρφια μου και είχα μάθει να αναγνωρίζω 4-5 λέξεις.
Ο μικρόμυαλος καθηγητής στο φροντιστήριο της γειτονιάς δεν άφηνε τη μητέρα μου να με γράψει.
" - Να τον φέρεις του χρόνου που θα πάει στην Τετάρτη κυρία Φωτεινή, είναι μικρός ακόμα".
Είναι από τις κουταμάρες που κάνουν οι άλλοι που μπορεί να σου αλλάξουν τη ζωή. Αυτή είναι μια άλλη ιστορία...
Θυμάμαι όταν επιτέλους ήρθε το πολυπόθητο πλήρωμα του χρόνου και γράφτηκα στο φροντιστήριο, πόση ευτυχία Θεέ μου! Δεν με χωρούσε το σπίτι, μου φαινόταν χιλιόμετρα τα λιγοστά μέτρα από το σπίτι μέχρι εκεί, στις 2 το μεσημέρι, τρείς φορές την εβδομάδα, μέχρι να μπω στη μικρή αίθουσα απέναντι από το παρκάκι της γειτονιάς μας.
Ένοιωθα σαν να βρισκόμουν εκεί που πραγματικά ανήκα, αυτή η μυρωδιά της αίθουσας, τα θρανία, τα καθίσματα, τίποτα δεν ήταν το ίδιο με το σχολείο μας που τα πάντα μύριζαν υγρασία, μούχλα και βιαστικά καθαρισμένες τουαλέτες.
Και όχι μόνο αυτό, το μάθημα ήταν παιχνίδι, όλα μου φαίνονταν τόσο εύκολα, τόσο δικά μου, διάβαζα χωρίς προσπάθεια, τα διαγωνίσματα παιχνιδάκι, οι βαθμοί μου εξαιρετικοί, οι φίλοι μου, ακόμα και σήμερα μέσα στην καρδιά μου.
Μεγάλη εισαγωγή όμως έκανα. Είπαμε, το συναίσθημα των ημερών.
Δύο άνθρωποι μου ήρθαν χτες λοιπόν στο μυαλό που, χωρίς να έχουν σχέση μεταξύ τους, κατά κάποιο τρόπο συνδέονται με τον χώρο που περιγράφω παραπάνω.

Δίπλα ακριβώς στο φροντιστήριο των Αγγλικών μας, ήταν ένα συμπαθητικό πετρόχτιστο σπίτι με μια αυλίτσα γεμάτη λουλούδια. Τα πάντα πεντακάθαρα, τα σκαλοπάτια μιας μικροσκοπικής σκάλας που είχε για την ταράτσα ήταν πάντοτε ασβεστωμένα, τα λουλούδια πάντα περιποιημένα. Στο σπίτι αυτό έμενε μόνη μια ηλικιωμένη γυναίκα που πάσχιζε όλη την ημέρα να το φροντίζει, τυλιγμένη σφιχτά στα μαύρα της ρούχα, ένδειξη πένθους ίσως.
Θυμάμαι κάτι για τη γυναίκα αυτή που με στεναχωρεί. Θυμάμαι πως όλοι την περιφρονούσαμε, κάποιοι την κορόϊδευαν κιόλας. Ο λόγος απλός. Το ύψος της ήταν μικρότερο από το δικό μας.
Αυτό ήταν αρκετό να μην την θαυμάζει κανείς για το σπίτι και τον κήπο, για την ηλικία, ακόμα και για την μοναξιά της που την είχε κάνει φιλενάδα. Θα μου πεις, δέκα χρονών ήμασταν....

Ένα από εκείνα, τα μεσημέρια του Σεπτέμβρη που περιμέναμε τον καθηγητή να ανοίξει την αίθουσα για να τρυπώσουμε μέσα και ήμασταν όλοι μαζεμένοι στην υποτυπώδη αυλή που είχε απέξω για γλιτώσουμε λίγο από την ζέστη που έχει την ώρα εκείνη, είδαμε μια άγνωστη φιγούρα να ανεβαίνει από μακριά. Ήταν ο πρώτος αφροαμερικανός που είδα από κοντά.
Η αντίδρασή όλων των παιδιών, ιδιαίτερα των κοριτσιών, δεν ήταν αυτό που θα λέγαμε "πολιτικά ορθή". Τα αγόρια παγώσαμε, θυμάμαι κάποια από τα κορίτσια άρχισαν να ουρλιάζουν.
Εκείνος, απλά όταν έφτασε κοντά μας, χαμογέλασε και, δεν θα το ξεχάσω ποτέ, μας είπε "-Μην φοβάστε, δεν είμαι κακός άνθρωπος!" και χαμογέλασε συνεχίζοντας το βήμα του.

Διαφορετικότητα.
Γιατί μας τρομάζει τόσο;
Εντάξει, σήμερα μπορεί να δικαιολογήσω μερικά δεκάχρονα, όμως θύτες του τρόμου της διαφορετικότητας, λυπάμαι αλλά είμαστε όλοι οι ενήλικοι.
Μπορεί να μην είναι μια ηλικιωμένη γυναίκα με ιδιαίτερο παρουσιαστικό.
Μπορεί να μην είναι ένας μετανάστης.
Όμως οι άνθρωποι έχουμε φτάσει να φοβόμαστε κάθετί το διαφορετικό γύρω μας!
Μας τρομάζει όποιος είναι καλύτερος από μας γιατί μας απειλεί.
Μας τρομάζει όποιος είναι χειρότερος απο μας γιατί είναι περιθωριακός.
Μας τρομάζει όποιος είναι φιλόδοξος γιατί θα μας πάρει τη θέση.
Μας τρομάζει όποιος δεν έχει φιλοδοξία γιατί μπορεί να κοστίζει λιγότερο και να μας πάρει τη θέση.
Πότε θα κατάλάβουμε οι άνθρωποι πως η ομορφιά αυτού του πλανήτη είναι η διαφορετικότητα των ανθρώπων μεταξύ τους;
Έχουμε αντιληφθεί πόσο βαρετός θα ήταν ο κόσμος, η κοινωνία, η οικογένειά μας αν είμασταν αντίγραφα ο ένας του άλλου;
Πότε θα αλλάξουμε πια οι άνθρωποι;
Ο φόβος στη διαφορετικότητα δεν αφορά μόνο στις ομάδες μειονοτήτων, αφορά την καθημερινότητα όλων μας.

Μακάρι να κάναμε όλοι ένα βήμα στην ωριμότητα.
Για χάρη των παιδιών μας.

Τετάρτη, 4 Ιανουαρίου 2017

Φωτογραφί-ΖΩ


Λατρεύω τη φωτογραφία.
Είναι για μένα κάτι ανώτερο, πέρα από έκφραση, πάνω από δημιουργία.

Είναι τρόπος ζωής.

Είναι ζωή παράλληλα με τη ζωή.

Η φωτογραφία είναι το όχημα των αναμνήσεων που παραμένει σφριγηλό όσο γερνάμε και παράλληλα ο αγωγιάτης ξένων εμπειριών που εισβάλουν στην καθημερινότητα μας μέσα από τις κιτρινισμένες φωτογραφίες ενός φωτογραφικού λευκώματος ή ενός βιβλίου.
Και όχι μόνο.

Είμαι φωτογράφος.
Δεν είναι τίτλος τιμής ούτε ένδειξη εγωισμού.
Είναι απλά η πραγματικότητα που δεν μπορεί κανείς να μου την απονείμει, την κερδίζω καθημερινά εδώ και χρόνια που επιλέγω να αποτυπώνω την καθημερινότητά μου με εικόνες.
Είναι ο τρόπος μου να εκφράσω το συναίσθημα, να εκθέσω την οπτική που βλέπω τα πράγματα.
Είναι η βαθύτερή μου ανάγκη να εξωτερικεύσω το είναι μου.
Η ανάγκη να επικοινωνήσω τις ανησυχίες, τη χαρά και τη λύπη μου στους ανθρώπους που θα δουν το κάδρο μου.
Η φωτογραφία με βοήθησε στο παρελθόν να ξεπεράσω στιγμές προβληματικές της ζωής μου, εκείνη ήταν που με συντρόφευσε και με εξακολουθεί να με παρηγορεί και να με συντροφεύει όταν νοιώθω μόνος και δεν υπάρχει τρόπος να αλλάξει αυτό.
Δεν φωτογραφίζω μόνο όταν δεν είμαι καλά, όταν νοιώθω άσχημα, όταν περνάω μια άσχημη φάση.
Από το 2003 που αγόρασα την πρώτη μου ψηφιακή compact φωτογραφική μηχανή μέχρι σήμερα που το κινητό μου τραβάει εξαιρετικές φωτογραφίες, η τεχνολογία άλλαξε πολύ.
Ο τρόπος και το συναίσθημα παρέμειναν τα ίδια.

Αντίθετα με τους περισσότερους φωτογράφους που γνωρίζω, λατρεύω να φωτογραφίζω τοπίο, κυρίως αστικό μιάς και είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τα άλλα μεγάλα μου πάθη, την ιστορία, την αρχαιολογία, την λαογραφία και την αρχιτεκτονική.
Κάποιες από τις πιο αγαπημένες μου φωτογραφίες ανήκουν σ’ αυτή την κατηγορία.

 
Στις παλιές γειτονιές του Ηρακλείου


Από τις πιο αγαπημένες μου φωτογραφίες. Οι ανεμόμυλοι του Μεραμπέλλου

Άλλη μια όψη των ανεμόμυλων


Οι αποθήκες της Κνωσού

Το εσωτερικό της πύλης του Αγίου Γεωργίου

Το Φραγκοκάστελλο
Ενετικό λιμάνι Χανίων

Η μονή Φραρώ στη Βουλισμένη Νεάπολης

Από τον ανεμόμυλο μέχρι τον ουρανό!
Ίσως η πιο αγαπημένη μου φωτογραφία!

 
Ρέθυμνο

Ο Κούλες στην Άπτερα

Το φρούριο Καλέ στην Ιεράπετρα

Ο Άγιος Νικόλαος στην Γεωργιούπολη
 
Ξημέρωμα στο ενετικό λιμάνι του Ηρακλείου





 
 
Το φυσικό τοπίο είναι επίσης κάτι που με μαγεύει, μου αρέσει πολύ να φωτογραφίζω το βουνό και τη φτωχή κρητική βλάστηση που βρίσκει κανείς όταν περπατήσει ώρες σε μέρη που δεν φτάνει ανθρώπινο πόδι εύκολα.

 
 
 
 
Ξημέρωμα λίγο πριν την κορυφή του Ψηλορείτη
 
 
Στην κορυφή του Στρούμπουλα
 
Στον Αποσελέμη
 
Στην κορυφή του Ψηλορείτη
 
 
Η Ερημούπολη
 
Πανοραμική φωτογραφία του Κομού με κινητό iPhone 4s
 
Η κορυφή του Στρούμπουλα
 
Το Ηράκλειο από την Κέρη

 
 
 
Τριόπετρα
 
Η Σελένα
 
Το οροπέδιο Λασιθίου και η Αγία Αριάδνη στο οροπέδιο του Νίσημου
 
 


Στους περισσότερους φωτογράφους αρέσει το πορτραίτο. Είναι ένα είδος που, αν και μου αρέσει να το βλέπω στη δουλειά των άλλων, εγώ δεν το κατέχω. Κάποια λίγα πορτραίτα που έχω κάνει δεν μπορώ να πω πως με ξετρελαίνουν. Στο μέλλον ίσως, ποιος ξέρει.

Η Σάντυ στο μοναδικό μου πορτραίτο που μου αρέσει τόσο.
 
Ιδιαίτερη θέση στην καρδιά μου έχουν τέσσερις φωτογραφίες μου που κέρδισαν τον Μάη του 2013 το χάλκινο μετάλλιο στον διαγωνισμό της Ελληνικής Φωτογραφικής Εταιρείας.
Απαρτίζουν ένα θεματικό portfolio με τίτλο «Επιστροφή».
Ήταν η πρώτη και η μόνη φορά μέχρι σήμερα που σκηνοθέτησα φωτογραφία, που διάλεξα το θέμα, τον τόπο, τον τρόπο και την τεχνική που θα γινόταν η φωτογράφιση.
Η πρώτη φορά που μια φωτογραφία την έστηνα με το μυαλό για μέρες ολόκληρες και την τράβηξα όπως ακριβώς είχα σχεδιάσει, μόνο όταν όλα ήταν ακριβώς όπως είχαν μελετηθεί.
Στη συγκεκριμένη φωτογράφιση ήμουν τυχερός που είχα συνταξιδιώτη μια φίλη φωτογράφο που, εκτός από το ρόλο του μοντέλου, συμμετείχε ενεργά στην πραγματοποίηση της φωτογράφισης.
Αν και πολλοί θεώρησαν πως οι φωτογραφίες αυτές είναι αποτέλεσμα ψηφιακής επεξεργασίας, στην πραγματικότητα δεν έχουν ίχνος από αυτήν. Δεν χρησιμοποιήθηκε κανενός είδους εφε, παρά μόνο η δυνατότητες της φωτογραφικής μου μηχανής.
Ήταν η πρώτη και η τελευταία φορά που έστειλα φωτογραφίες μου σε διαγωνισμό.

 




 
Αν μου ζητούσαν να διαλέξω την κορυφαία μου περίοδο σαν φωτογράφος, θα διάλεγα χωρίς δεύτερη σκέψη την διετία 2014-2015.
Τη χρονιά εκείνη ήμουν εισηγητής σε ομάδα της Ελληνικής Φωτογραφικής Εταιρείας Κρήτης με θέμα την πόλη του Ηρακλείου και παράλληλα ανέλαβα την οργάνωση της συμμετοχής της ΕΦΕ Κρήτης στο φεστιβάλ «Αθέατη πόλη» του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων του νομού Ηρακλείου.
Η ενασχόλησή μου με την ομάδα εκείνη την περίοδο με ξαναγέννησε, βρήκα την ευκαιρία να μοιραστώ στιγμές με ανθρώπους που αγαπώ, θυμήθηκα τις ρίζες που με οδήγησαν στην φωτογραφία, θυμήθηκα το λόγο που ξεκίνησα να φωτογραφίζω. Δεν διστάζω να πω πως ξαναβρήκα τον εαυτό μου, τον φωτογραφικό και όχι μόνο.

 


Όλα καλά μέχρι εκεί.
Από εκείνο το σημείο και μετά ξεκίνησε η φωτογραφική μου κατηφόρα…
Λοξοδρόμησα.
Έχασα τον χαρακτήρα μου.
Ξέχασα τις ρίζες που με έδεναν με τον φακό
Οι φωτογραφίες μου έπαψαν πια να είναι δικές μου και προσπαθούσα να τραβήξω «κάτι άλλο», πέρα από μένα, μακριά από τον χαρακτήρα και την ματιά μου. Έψαχνα ένα κάδρο που δεν ήταν δικό μου, κάτι που δεν έβλεπα στην πραγματικότητα.
Λανθασμένα έπεσα κι εγώ όπως και τόσοι άλλοι στην παγίδα να προσπαθήσω να κλείσω τη φωτογραφία μου σε καλούπια: «κλασική», «μοντέρνα», «νατουραλιστική», «προχωρημένη» και δεν ξέρω κι εγώ ποιοι άλλοι χαρακτηρισμοί πέρασαν από μπρος μου σε μια προσπάθειά μου να κατατάξω τον εαυτό μου ως «οπαδό» κάποια από όλες αυτές τις κατηγορίες.  Να προσκολληθώ κι εγώ σε κάποια και να αρχίσω να λοιδορώ όσους ανήκουν σε κάποια από τις υπόλοιπες ως αναχρονιστικούς ή ψευτοκουλτουριάρηδες.  Λες και μπορείς να κλείσεις την καρδιά, το συναίσθημα και την έκφραση σε καλούπια! Φευ!
Το μόνο που κατάφερα ήταν να σταματήσω να φωτογραφίζω.
Και να νοιώθω δυστυχισμένος. Απόλυτα.

Πάνω στη στιγμή της απόλυτης απαξίωσης, έφτασε στα χέρια μου το βιβλίο του Sebastiao Salgado “Από τη γη μου στη Γη».

 

Τον φωτογράφο τον ήξερα, από αναφορές περισσότερο στη δουλειά του.
Δεν είχα δει ποτέ φωτογραφίες του.
Αυτό δεν με εμπόδισε να τον λατρέψω μέσα από αυτό το βιβλίο.


Ο Salgado «κατάφερε» μέσα από τις σελίδες του να με ξανασυστήσει με τη φωτογραφία.
Να με επιστρέψει στις ρίζες της.
Να μου θυμήσει πως δεν φωτογραφίζουμε για κάποιο άλλο σκοπό πέρα από τη ζωή, πέρα από την ανάγκη μας να ζήσουμε.
Η φωτογραφία είναι αναπνοή. Αν δεν εισπνεύσεις καθαρό αέρα, δεν έχεις ελπίδα επιβίωσης.
Πώς είναι δυνατόν να φωτογραφίσεις ένα άγριο ζώο αν δεν ζήσεις στο περιβάλλον του;
Πώς είναι δυνατόν να φωτογραφίσεις τους ανθρώπους μιας φυλής ενός πολιτισμού πέρα από αυτόν που αποκαλούμε «δυτικό» αν δεν ζήσεις με τους ανθρώπους της; Αν δεν πιείς το ίδιο νερό με εκείνους, αν δεν μοιραστείς το πιάτο με το φαγητό τους;
Πώς γίνεται να φωτογραφίσεις τη φύση αν δεν την αγαπάς βαθιά κι ειλικρινά;

Η φωτογραφία δεν είναι απλά μια στιγμή όπως όλοι νομίζουμε.
Η φωτογραφία δεν είναι να κλέψεις το πορτραίτο ενός παιδιού που ζητιανεύει για να κερδίσεις ένα βραβείο.
Η φωτογραφία δεν είναι να σηκώσεις το φακό χωρίς να το σκεφτείς και να τραβήξεις θολές φιγούρες νομίζοντας πως κάνεις τέχνη.
Η φωτογραφία δεν είναι να τριγυρίζεις κάθε απόγευμα στο κέντρο μιας πόλης με την φωτογραφική μηχανή στο ύψος του στήθους και το δάχτυλο στο κλείστρο μήπως ξεκλέψεις κάποια τυχαία στιγμή.
«…. Υπήρχε εκεί μια τεράστια χελώνα, τουλάχιστον 200 κιλά από αυτές που έδωσαν τον όνομά τους στο αρχιπέλαγος. Κάθε φορά που την πλησίαζα, η χελώνα απομακρυνόταν. Δεν προχωρούσε γρήγορα ωστόσο ήταν αδύνατον να την φωτογραφίσω. Κάθισα και σκέφτηκα. Είπα στον εαυτό μου: όταν φωτογραφίζω ανθρώπους, δεν εμφανίζομαι ξαφνικά incognito μέσα στην ομάδα, κάθε φορά συστήνομαι. Παρουσιάζομαι στα πρόσωπα, κουβεντιάζω και σιγά-σιγά γνωριζόμαστε. Κατάλαβα πως, κατ’ αναλογία, ο μοναδικός τρόπος να φωτογραφίσω αυτή την χελώνα ήταν να γνωριστούμε, να βρεθώ στο δικό της μήκος κύματος. Μεταμορφώθηκε λοιπόν σε χελώνα: γονάτισα κι άρχισα να έρπω στο ίδιο ύψος με εκείνη, με τις παλάμες και τα γόνατα στο έδαφος. Από εκεί και πέρα η χελώνα δεν αποπειράθηκε ξανά να το σκάσει.
Μόλις εκείνη σταματούσε, εγώ έκανα μια κίνηση προς τα πίσω. Προχώρησε προς το μέρος μου, οπισθοχώρησα. Περίμενα μερικά λεπτά, ύστερα πλησίασα λίγο, αργά. Η χελώνα έκανε ένα ακόμα βήμα προς το μέρος μου, κι εγώ έκανα αμέσως μερικά βήματα προς τα πίσω. Τότε με πλησίασε και, ήρεμη, με άφησε να την κοιτάζω. Τώρα μπορούσα να αρχίσω να τη φωτογραφίζω…»
Αυτό είναι η φωτογραφία.
Κρίμα σε όσους δεν το καταλαβαίνουν γιατί χάνουν το βασικό συστατικό της.

Τη ζωή

Creative Commons License
Οι παραπάνω φωτογραφίες χορηγούνται με άδεια Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Ελλάδα.