Αν και καθυστερημένα, αξίζουν συγχαρητήρια στον δήμο Ηρακλείου, όχι για την πρωτοβουλία, αλλά επειδή άκουσε την φωνή των δημοτών του και άνοιξε για δεύτερη χρονιά κάποιους από τους ξεχασμένους χώρους της πόλης, δίνοντας την δυνατότητα να γίνουν κομμάτι της πόλης ξανά, μέσα από την τέχνη.
Η πρωτοβουλία για όποιους θυμούνται, ανήκει φυσικά στον Σύλλογο Αρχιτεκτόνων που μέσα από τις εκδηλώσεις της "Αθέατης Πόλης", κατάφερε να ευαισθητοποιήσει τους δημότες αλλά και την δημοτική αρχή. Μπράβο στα παιδιά για το ακούραστο μεράκι τους!
Η τέχνη είναι η μόνη διέξοδος για την καλυτέρευση των συνθηκών μιας πόλης όπως το Ηράκλειο.
Μακάρι να το είχαμε πάντα στο μυαλό μας.
Εδώ και κάμποσες μέρες κάθομαι μπρος από το πληκτρολόγιο και προσπαθώ να λεκτικοποιήσω ένα συναίσθημα που νοιώθω από παιδί αλλά δεν τα καταφέρνω...
Κάθησα πάλι σήμερα μπρος από την οθόνη και βλέπω τον κέρσορα να αναβοσβήνει σε λευκό φόντο και δεν μπορώ να σταυρώσω λέξη.
Γράφω, σβήνω εκφράσεις, τίποτα δεν μένει στη θέση του και πάλι γίνεται λευκή η σελίδα, όλα σκουπίδια, τίποτα δεν κολλάει με αυτό που νοιώθει η ψυχή μου...
Ψυχή... Αυτή είναι η λέξη που ξεκλειδώνει τα πάντα...
Ψυχή όχι με την έννοια που την ερμηνεύουν οι περισσότεροι του "αόρατου" που μας κρατά στη ζωή, αλλά σαν αυτό που μας κρατά δέσμιους του "είναι", του "θέλω" και του "πρέπει". Ψυχή σαν θλίψη, σαν φυλακή της καρδιάς. Σαν τις αλυσίδες που κρατούν το σώμα για να μην πραγματοποιήσει το ποθητό, αυτό που θα το ελευθερώσει.
Η ζωή είναι σαν την προηγούμενη παράγραφο. Απλή και συνάμα μπερδεμένη.
Όμορφη αλλά και σκληρή σαν την αλήθεια.
Ευτυχώς που είναι μπερδεμένη γιατί δεν θα ήταν όμορφη.
Άλλο τόσο ευτυχώς που είναι σκληρή γιατί δεν θα ήταν αληθινή, δεν θα ήταν γλυκιά και θα την αφήναμε να γλιστήσει μέσα από τα δάχτυλά μας σαν το νερό της βρύσης.
Μεγάλωσα σε μια πόλη γεμάτη πανέμορφα κτίρια ερειπωμένα από την εγκατάλειψη, γι' αυτό και στο μυαλό μου συνώνυμο της ομορφιάς αλλά και της εγκατάλειψης είναι τα ερείπια....
Απο μικρός έμαθα να αγαπώ την εγκατάλειψη. Από παιδί όταν ξεκίνησα να διαβάζω τα πρώτα μου βιβλία για το Ηράκλειο, έβλεπα τα παλιά κτίρια σαν ζωντανούς οργανισμούς που ήθελαν να μιλήσουν, να πουν ιστορίες από το παρελθόν τους, να περιγράψουν χαρές και λύπες, χαμόγελα και δάκρυα που πότισαν τα πατώματά τους. Που πονούσαν και ούρλιαζαν με την κακομεταχείριση, την αδιαφορία, την εγκατάλειψη...
Έρχονταν νύχτες που στα όνειρά μου άνοιγαν οι βαριές καστρόπορτες των τειχών, άναβαν στο εσωτερικό των στοών τους δάδες με κατακίτρινο φως και τα περάσματά τους γέμιζαν ζωή, παλιούς καστρινούς και στρατιώτες, νύχτες καλοκαιρινές με άρωμα γιασεμί και κόσμο να χαμογελάει και να χορεύει με σκοπούς από άλλες εποχές!
Όνειρα που παρακαλούσα να μην τελειώσουν, όνειρα που μοιάζαν τόσο οικεία και ζωντανά, που με αγκάλιαζαν όπως το κόκκινο κουβερτάκι της μάνας μου όταν ήμουν μωρό, που γέμιζαν τα ρουθούνια μου με το άρωμα του γιασεμιού από το βαρέλι στην αυλή του πατρικού μου στην παιδική μου ηλικία....
Η μόνη μας πατρίδα είναι η παιδική μας ηλικία, διάβασα κάπου.
Πόσο αλήθεια!
Όσο περνούν τα χρόνια συνειδητοποιώ πως ένα από τα λίγα πράγματα που ενώνουν το σήμερα με την παιδική μου ηλικία είναι αυτά τα ερείπια που γερνάνε μέρα με τη μέρα μαζί μου.
Η αγάπη και η ενασχόλησή μου με αυτά είναι από τα ελάχιστα που έχω κρατήσει αναλλοίωτα μέσα μου, δεν είναι τυχαίο πως τις μέρες που ξεστρατίζω από το μονοπάτι της ζωής, εκείνα τα όνειρα της παιδικής μου ηλικίας έρχονται και πάλι στο νου και ζωντανεύουν.
Τότε που τα αρχοντικά της οδού 25ης Αυγούστου γεμίζουν ξανά ζωή, τότε που οι καστρόπορτες κιτρινίζουν από το φως, τότε μόνο η ψυχή μου γαληνεύει, τότε μόνο σπάνε τα δεσμά, τα όρια παύουν να υπάρχουν και το όνειρο γίνεται γλυκό σαν το χαμόγελο της Μαρίας, όμορφο σαν τα μάτια του Στέφανου....
Σαν τη ζωή που όσο σκληρή και δύσκολη κι αν φαντάζει κάποιες φορές, δεν παύει ποτέ να δίνει το περιθώριο να τη λατρέψουμε γι' αυτό που είναι.
Κι όμως, το Ηράκλειο έχει πολλές όμορφες όψεις!
Φτάνει να ανοίξεις τα μάτια, να αφήσεις το αυτοκίνητο και το μοτοποδήλατο και απλά να τις περπατήσεις ή να τις ποδηλατήσεις.
Τόσο απλά.
Άνοιξε τα μάτια.
Υπάρχουν εικόνες γύρω μας που αύριο μπορεί να τις νοσταλγούμε!
Το μουσείο Χριστιανικής Τέχνης της Αγίας Αικατερίνης είναι ένα πραγματικό στολίδι για το Ηράκλειο.
Στεγάζεται σε ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της πόλης, στον ναό της Αγίας Αικατερίνης των Σιναϊτών που αποτελούσε καθολικό της ομώνυνης μονής που λειτούργησε από την Β' βυζαντινή περίοδο μέχρι και την Άλωση της πόλης το 1669.
Η μονή αποτέλεσε σημαντικό πνευματικό κέντρο της πόλης σε όλη τη διάρκεια της βενετοκρατίας καθώς στην Αγία Αικατερίνη λειτούργησε σχολή ζωγραφικής της φημισμένης "Κρητικής Σχολής" μαθητής της οποίας μεταξύ άλλων υπήργε ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος.
Ακόμα και αν κάποιος δεν θέλει να έχει σχέση με τη θρησκεία, είναι επιβεβλημένη η επίσκεψή του στον χώρο, μόνο και μόνο για να θαυμάσει τις εικόνες του Άγγελου Ακοτάντου και του Μιχαήλ Δαμασκηνού που θεωρούνται εφάμιλλες με τα έργα του Γκρέκο!
Εικάζεται μάλιστα πως ο Δαμασκηνός ήταν συμμαθητής του Θεοτοκόπουλου στη σχολή που λειτουργούσε στην Αγία Αικατερίνη και πολλοί θεωρούν πως η τεχνική του ήταν ανώτερη αλλά κλείστηκε στα στενά όρια της εκκλησιαστικής ζωγραφικής.
Φτάνει να δει κάποιος την "Προσκύνηση των Μάγων" για να κατα"λάβει.
"Η Προσκύνηση των Μάγων" του Δαμασκηνού
Βρέθηκα πριν δύο χρόνια για τελευταία φορά στην Αγία Αικατερίνη, λίγο μετά την αναστήλωση του ναού και την επαναλειτουργία του μουσείου.
Είναι ένας χώρος που με μαγεύει, με ταξιδεύει.
Μια μηχανή του χρόνου.
Λες κι ακούω τα βήματα του Δαμασκηνού τριγύρω, τους ψιθύρους του με τον Θεοτοκόπουλο.
Αξίζει να βρεθείς εκεί μέσα, μόνο και μόνο για να το νοιώσεις...
Η χτεσινή βραδυά ήταν βγαλμένη από τα πιο σκανδαλιάρικα όνειρά μου! Μια εμπειρία από αυτές που κάνουν τους "μεγάλους" να νοιώσουν για μερικές μόνο στιγμές και πάλι "παιδιά". Λίγες στιγμές που ξέφυγαν από το καθημερινό, το συνηθισμένο. Η αίσθηση του αυθόρμητου, της ανεμελιάς.
Η βραδυά ξεκίνησε μάλλον άνοστα. Η αλήθεια είναι πως ενώ είχα αγοράσει τα εισητήρια της παράστασης "Εννέα και πέντε" του Βασίλη Παπακωνσταντίνου, της Ρίτας Αντωνοπούλου και του Οδυσσέα Ιωάννου από νωρίς, μάλλον άκεφος ξεκίνησα για το Κηποθέατρο Καζαντζάκη. Φτάσαμε νωρίς, τα παιδιά ήταν ανυπόμονα να ακούσουν τον Βασίλη! Η παράσταση ξεκίνησε κι αν εξαιρέσεις έναν ενοχλητικό που δεν άφησε ευκαιρία που να μην μας υπενθυμίζει την ανατροφή του, η βραδυά κυλούσε με ενδιαφέρον. Ευχάριστή έκπληξη για μένα ήταν η Ρίτα Αντωνοπούλου. Δεν την είχα ακούσει ξανά ζωντανά, όμως με ενθουσίασε η φωνή και το πάθος της ερμηνείας της. Είχε μια καθαρότητα, ένα παλμό που ομολογώ μου τράβηξε το ενδιαφέρον. Χατζηδάκις, Ξαρχάκος, Θεοδωράκης "ανέβηκαν" στην σκηνή, ενώ δεν θα μπορούσε να λείψει ο Καββαδίας και ο Μικρούτσικος. Κατά τη διάρκεια της παράστασης ο ουρανός άρχισε να βαραίνει. Τα σύννεφα πύκνωσαν και εντυπωσιακές αστραπές έκαναν τη νύχτα μέρα κι εμάς ανήσυχους για τη συνέχεια της βραδυάς! Κάποια στιγμή κι ενώ η Ρίτα ερμήνευε το "Τζιβαέρι", άνοιξαν οι ουρανοί. Αυτό που ακολούθησε θα μου μείνει για πάντα χαραγμένο στη μνήμη σαν κάτι μοναδικό στα τόσα χρόνια που παρακολουθώ καλοκαιρινές συναυλίες. Κάποιοι από τον κόσμο άνοιξαν ομπρέλες. Άλλοι έφυγαν. Οι μουσικοί σκέπαζαν τις κονσόλες και τα μηχανήματά τους. Θεώρησα πως όλα είχαν τελειώσει, περίμενα απλά τη στιγμή που θα το έλεγαν και οι ίδιοι οι τραγουδιστές. Αντί γι αυτό, η Ρίτα γύρισε στους μουσικούς και τους είπε "-Μην μαζεύετε παιδιά, λίγο θα βραχούμε αλλά θα σταματήσει!" και απλά συνέχισε να τραγουδάει τον "Άμλετ της Σελήνης"! Η βροχή όλο και γινόταν πιο δυνατή! Η Μαίρη έκανε νόημα πως το βιολί της είχε βραχεί και δεν έπαιζε και ο Βασίλης συνόδευε χτυπώντας ρυθμικά το κάθισμά του! Ο κόσμος άρχισε να παραλληρεί! Όσοι είχαμε απομείνει μαζευτήκαμε μπροστά στη σκηνή, οι δύο τραγουδιστές τραγουδούσαν πλέον χωρίς μικρόφωνα, χωρίς να νοιάζονται αν θα "τσαλακωθούν", ακούστηκε ένας θόρυβος από την κονσόλα, το πιάνο που είχε απομείνει τελευταίο σώπασε και η βροχή δυνάμωνε! Κόσμος και τραγουδιστές κάτω απο καταρακτώδη βροχή έγιναν ένα, το "Σαπιοκάραβο" έφτασε μέχρι τον ουρανό και ορισμένοι μουσκεμένοι παλαβιάρηδες έγιναν για λίγες στιγμές οι πιο ευτυχισμένοι άνθρωποι στον κόσμο! Δεν μπορώ να θυμηθώ τίποτε άλλο. Τα λόγια δεν είναι ικανά να περιγράψουν τα συναισθήματα. Ίσως και η εικόνα ακόμα να μην είναι αρκετή να μεταφέρει αυτό που έζησα απόψε...
