Ερείπια...

Εδώ και κάμποσες μέρες κάθομαι μπρος από το πληκτρολόγιο και προσπαθώ να λεκτικοποιήσω ένα συναίσθημα που νοιώθω από παιδί αλλά δεν τα καταφέρνω...
Κάθησα πάλι σήμερα μπρος από την οθόνη και βλέπω τον κέρσορα να αναβοσβήνει σε λευκό φόντο και δεν μπορώ να σταυρώσω λέξη.
Γράφω, σβήνω εκφράσεις, τίποτα δεν μένει στη θέση του και πάλι γίνεται λευκή η σελίδα, όλα σκουπίδια, τίποτα δεν κολλάει με αυτό που νοιώθει η ψυχή μου...
Ψυχή... Αυτή είναι η λέξη που ξεκλειδώνει τα πάντα...
Ψυχή όχι με την έννοια που την ερμηνεύουν οι περισσότεροι του "αόρατου" που μας κρατά στη ζωή, αλλά σαν αυτό που μας κρατά δέσμιους του "είναι", του "θέλω" και του "πρέπει". Ψυχή σαν θλίψη, σαν φυλακή της καρδιάς. Σαν τις αλυσίδες που κρατούν το σώμα για να μην πραγματοποιήσει το ποθητό, αυτό που θα το ελευθερώσει.
Η ζωή είναι σαν την προηγούμενη παράγραφο. Απλή και συνάμα μπερδεμένη.
Όμορφη αλλά και σκληρή σαν την αλήθεια.
Ευτυχώς που είναι μπερδεμένη γιατί δεν θα ήταν όμορφη.
Άλλο τόσο ευτυχώς που είναι σκληρή γιατί δεν θα ήταν αληθινή, δεν θα ήταν γλυκιά και θα την αφήναμε να γλιστήσει μέσα από τα δάχτυλά μας σαν το νερό της βρύσης.

Μεγάλωσα σε μια πόλη γεμάτη πανέμορφα κτίρια ερειπωμένα από την εγκατάλειψη, γι' αυτό και στο μυαλό μου συνώνυμο της ομορφιάς αλλά και της εγκατάλειψης είναι τα ερείπια....
Απο μικρός έμαθα να αγαπώ την εγκατάλειψη. Από παιδί όταν ξεκίνησα να διαβάζω τα πρώτα μου βιβλία για το Ηράκλειο, έβλεπα τα παλιά κτίρια σαν ζωντανούς οργανισμούς που ήθελαν να μιλήσουν, να πουν ιστορίες από το παρελθόν τους, να περιγράψουν χαρές και λύπες, χαμόγελα και δάκρυα που πότισαν τα πατώματά τους. Που πονούσαν και ούρλιαζαν με την κακομεταχείριση, την αδιαφορία, την εγκατάλειψη...
Έρχονταν νύχτες που στα όνειρά μου άνοιγαν οι βαριές καστρόπορτες των τειχών, άναβαν στο εσωτερικό των στοών τους δάδες με κατακίτρινο φως και τα περάσματά τους γέμιζαν ζωή, παλιούς καστρινούς και στρατιώτες, νύχτες καλοκαιρινές με άρωμα γιασεμί και κόσμο να χαμογελάει και να χορεύει με σκοπούς από άλλες εποχές!
Όνειρα που παρακαλούσα να μην τελειώσουν, όνειρα που μοιάζαν τόσο οικεία και ζωντανά, που με αγκάλιαζαν όπως το κόκκινο κουβερτάκι της μάνας μου όταν ήμουν μωρό, που γέμιζαν τα ρουθούνια μου με το άρωμα του γιασεμιού από το βαρέλι στην αυλή του πατρικού μου στην παιδική μου ηλικία....


Η μόνη μας πατρίδα είναι η παιδική μας ηλικία, διάβασα κάπου.
Πόσο αλήθεια!
Όσο περνούν τα χρόνια συνειδητοποιώ πως ένα από τα λίγα πράγματα που ενώνουν το σήμερα με την παιδική μου ηλικία είναι αυτά τα ερείπια που γερνάνε μέρα με τη μέρα μαζί μου.
Η αγάπη και η ενασχόλησή μου με αυτά είναι από τα ελάχιστα που έχω κρατήσει αναλλοίωτα μέσα μου, δεν είναι τυχαίο πως τις μέρες που ξεστρατίζω από το μονοπάτι της ζωής, εκείνα τα όνειρα της παιδικής μου ηλικίας έρχονται και πάλι στο νου και ζωντανεύουν.
Τότε που τα αρχοντικά της οδού 25ης Αυγούστου γεμίζουν ξανά ζωή, τότε που οι καστρόπορτες κιτρινίζουν από το φως, τότε μόνο η ψυχή μου γαληνεύει, τότε μόνο σπάνε τα δεσμά, τα όρια παύουν να υπάρχουν και το όνειρο γίνεται γλυκό σαν το χαμόγελο της Μαρίας, όμορφο σαν τα μάτια του Στέφανου....
Σαν τη ζωή που όσο σκληρή και δύσκολη κι αν φαντάζει κάποιες φορές, δεν παύει ποτέ να δίνει το περιθώριο να τη λατρέψουμε γι' αυτό που είναι.

Οι παραπάνω φωτογραφίες χορηγούνται με άδεια Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Ελλάδα.

Σε μια από τις όμορφες γειτονιές του Ηρακλείου....

Κι όμως, το Ηράκλειο έχει πολλές όμορφες όψεις!
Φτάνει να ανοίξεις τα μάτια, να αφήσεις το αυτοκίνητο και το μοτοποδήλατο και απλά να τις περπατήσεις ή να τις ποδηλατήσεις.
Τόσο απλά.

Άνοιξε τα μάτια.
Υπάρχουν εικόνες γύρω μας που αύριο μπορεί να τις νοσταλγούμε!

Οι παραπάνω φωτογραφίες χορηγούνται με άδεια Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Ελλάδα.

Θεοφάνεια στη θάλασσα...

Τα Θεοφάνεια στην θάλασσα είναι μια εξαιρετική εμπειρία.
Όταν κάποιος παρακολουθήσει την ρίψη του σταυρού σε κάποια παραλία, καταλαβαίνει την συνέχεια του εθίμου, από την αρχαιοελληνική λατρεία μέχρι σήμερα.
Ο τόπος που την παρακαλουθώ κάθε χρόνο είναι ξεχωριστός από μόνος του, γεμάτος σημάδια της παρουσίας του ανθρώπου από τα Μινωικά χρόνια μέχρι σήμερα.
Το σημείο εκείνο του Βαθειανού Κάμπου εμπρός από το ξενοδοχείο Arina υπήρξε Μινωικό νεώριο και λιμάνι, εδώ ήταν κατά την παράδοση ένας από τους τόπους που η μινωίτες κατασκεύαζαν τα πλοία της θαλασσοκρατορίας τους.
Στο ίδιο σημείο είναι εμφανή τα σημάδια της λατόμευσης πέτρας που χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή του γειτονικού Μεγάρου Νίρου που ανασκάφθηκε το 1918 από τον επιφανή αρχαιολόγο Στέφανο Ξανθουδίδη και άλλων κτισμάτων του γειτονικού οικισμού των Αγίων Θεοδώρων που ανέσκαψε το 1926 ο Σπυρίδων Μαρινάτος.
Είναι θαυμάσια η εικόνα να βλέπεις σήμερα, έπειτα από 3500 χρόνια, ανθρώπους να πλένουν τελετουργικά τα πρόσωπά τους μετά τον αγιασμό των υδάτων, στα ίδια νερά που οι τότε κάτοικοι χρησιμοποιούσαν για τον καθαρμό τους.

 

 

 

 

 

Οι παραπάνω φωτογραφίες χορηγούνται με άδεια Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Ελλάδα.

Στο σπήλαιο του Δία...

Είχα χρόνια να πάω στο Δικταίο Άνδρο, στον τόπο που κατά την μυθολογία γεννήθηκε ο Δίας.
Είναι ψηλά πάνω από το Ψυχρό, στο Οροπέδιο Λασιθίου.
Βρέθηκα στην... κατάλληλη παρέα και με συνοπτικές διαδικασίες, αποφασίσαμε την ανάβαση στον μονοπάτι.
Η αλήθεια είναι πως, παρόλο που το εσωτερικό του σπηλαίου είναι μαγευτικό για μας τους άμαθους, περισσότερο με εξοργίζει η εικόνα που έχει διαμορφωθεί τόσα χρόνια με την ανθρώπινη παρέμβαση, το τσιμπέντο και τα φώτα που αλλοιώνουν την εικόνα κι έχουν καταστρέψει τη ζωή στο σπήλαιο.

Οι παραπάνω φωτογραφίες χορηγούνται με άδεια Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Ελλάδα.

Κρήτη μου....

Ένα βιβλίο που με μάγεψε.
Γραμμένο από μία απόγονο Κρητών μουσουλμάνων που γεννήθηκαν, μεγάλωσαν, έκαναν οικογένεια στα Χανιά των αρχών του 20ου αιώνα κι έφυγαν από το νησί με την ανταλλαγή των πληθυσμών το 1922 για να εγκατασταθούν στο Κιουτσούκ-Κουγιού της Τουρκίας, σε μια χώρα της οποιάς δεν γνώριζαν την γλώσσα και το μόνο που τους ένωνε με τους κατοίκους της, ήταν το κοινό θρήσκευμα.
Η εξαιρετική πένα της Saba Altynsay μου ξύπνησε μνήμες παιδικές, με γέμισε εικόνες.
Έζησα ξανά στο σπίτι της Γιαγιάς μου, θυμήθηκα τη μυρωδιά του πρωινού ροφήματος που γέμιζε το μικρό της κουζινάκι.
Ένοιωσα την αγκαλιά της τα βράδυα που κοιμόμασταν μαζί. Τη ζεστασιά του οινοπνεύματος από το πανί που μου ακουμπούσε στο στήθος για να μου περάσει ο επίμονος βήχας.
Γεύτηκα ξανά το κακάο με ταχίνι που είχε κάθε πρωί έτοιμο να με περιμένει στον δρόμο μου για το σχολείο τις μέρες πριν το Πάσχα.
Θυμήθηκα τη ζεστή κάμαρα με τις δαντέλες γύρω-γύρω να στολίζουν το κάθε αντικείμενο, τις νυφικές και τις σχολικές φωτογραφίες που στόλιζαν τους τοίχους. Την παλιά ντουλάπα με τον καθρέπτη, το νυφικό της κρεβάτι.... εκεί που την είδα για τελευταία φορά, να αγωνίζεται να κρατήσει τα μάτια της ανοικτά για να προλάβει να τελειώσει την τελευταία της δαντέλα πριν τα κλείσει για πάντα.
Έφερα στο μυαλό μου τον παππού, φιγούρα χαρακτηριστική, με τα κατάμαυρα μέχρι τα βαθιά γεράματα μαλλιά του και το μουστάκι του που το περιποιόταν με προσοχή σχεδόν κάθε πρωί για να κόβει μία-μία τις άσπρες τρίχες. Λιμενεργάτης, άνθρωπος χορτασμένος από τη ζωή, εραστής της καλοπέρασης και του φρέσκου ψαριού.
Όποτε με συναντούσε είχε έναν χαρακτηριστικό τρόπο να μου δείχνει την αγάπη του. Μου έλεγε "- Μαράκο, έλα να φιλήσω το φαφαλιό σου!" και με φιλούσε στοργικά στην κορυφή του κεφαλιού μου!
Η γιαγιά γεννήθηκε στην Σμύρνη το 1921. Ήρθε στην Κρήτη το 1922 με την ανταλλαγή των πληθυσμών.
Ο παππούς γεννήθηκε στην Ιεράπετρα το 1913. Μεγάλωσε σε γειτονιά ό,που συνυπήρχαν χριστιανοί και μουσουλμάνοι.
Η γιαγιά δεν θυμόταν την καταστροφή, δεν θυμόταν τους γονιούς της να αφήνουν όλο τους το βιος πίσω κυνηγημένοι για να βρεθούν από νοικοκυραίοι, πρόσφυγες και επαίτες στην Κρήτη.
Θυμόταν που οι ντόπιοι εδώ τους αποκαλούσαν "τούρκους" μιάς και οι περισσότεροι ελάχιστα ελληνικά γνώριζαν, είναι χαρακτηριστικό πως η αγαπημένη της "βρισιά" ήταν "Maşallah γαϊδούρι", ειρωνικό... μπράβο σε μικτά ελληνο-τουρκικά!
Ο παππούς θυμόταν "τα τουρκάκια", τα φιλαράκια του στην Ιεράπετρα, τα παιδιά που μεγάλωσαν μαζί και κρύβονταν κάτω από τεντζερέδες και μαυροτσούκαλα όταν γινόταν ταραχές μεταξύ χριστιανών και μουσουλμάνων τα ταραγμένα εκείνα χρόνια. Δεν ήθελε να μιλάει ποτέ γι' αυτά. Ήταν φανερό το αγκάθι στην ψυχή του.

Διαβάζοντας το βιβλίο της Altynsay ένοιωσα να γίνομαι ένα με τους χαρακτήρες της, είδα τις διαχωριστικές γραμμές να πέφτουν με μιάς, είδα παππούδες και γιαγιάδες και γονείς να γίνονται μια οικογένεια, ο τόπος κοινός, η λαλιά η ίδια, η αγάπη μοιρασμένη.
Τί κι αν το θρήσκευμα διαφέρει; Αναρωτιέμαι πόσο μετράει τελικά...

"... Και η Φατμά και ο Ιμπραήμ είχαν σκεπάσει τα πρόσωπα και κοίταζαν να φυλαχτούν από την καταιγίδα. Όλοι άλλωστε έκαναν το ίδιο. Ακόμα και τα παιδιά.
-Μαμά, τώρα θα βλέπω όνειρα στα τούρκικα;"

Τα παιδικά όνειρα δεν έχουν διάλεκτο....

Μιχαήλ Αρχάγγελος ή Άγιος Νικόλαος στο Σκαλάνι

Οι περισσότεροι αγνοούν την ύπαρξή του.
Όσοι έχουν περάσει από τον δρόμο δίπλα του το πιθανότερο είναι να μην έχουν δώσει σημασία.
Κι όμως, πολύ κοντά στον οικισμό Σκαλάνι, λίγα χιλιόμετρα από το Ηράκλειο, βρίσκεται ένας εξαιρετικός, μισογκρεμισμένος ναός, πιθανότατα του Αρχάγγελου Μιχαήλ ή του Αγίου Νικολάου, χαμένος μέσα στην πανέμορφη κρητική ύπαιθρο.
Βρέθηκα εκεί πριν απο κάμποσα χρόνια, το 2010 απ' τότε και οι φωτογραφίες.
Τον έφερα στο μυαλό μου αυτές τις μέρες, αναρωτιέμαι ποιά να είναι η κατάστασή του σήμερα.

Οι παραπάνω φωτογραφίες χορηγούνται με άδεια Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Ελλάδα.